جنجال موسوم به پروتکل ایرلند شمالی چیست؟ طرف‌ها هر کدام چه نظری دارند

Access to the comments نظرها
نگارش از یورونیوز فارسی
موافقان و مخالفان پروتکل ایرلند شمالی
موافقان و مخالفان پروتکل ایرلند شمالی   -   کپی رایت  آسوشیتدپرس

پروتکل ایرلند شمالی، یکی از جنجالی ترین عناصر توافق خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا موسوم به برکسیت است. این پروتکل از تاریخ یکم ژانویه ۲۰۲۱ اجرا شده است. حال لندن با نادیده گیری درخواست های مکرر بروکسل (به عنوان پایتخت اتحادیه اروپا) و دوبلین (پایتخت جمهوری ایرلند) مبنی بر پرهیز از اعمال تغییرات یکجانبه در این پروتکل، قصد دارد برخی بندهای آن را در قالب یک طرح قانونی تغییر دهد.

بوریس جانسون معتقد است که این پروتکل نیازمند برخی اصلاحات است چرا که به اقتصاد محلی آسیب می رساند. در همین زمینه خانم لیز تراس وزیر امور خارجه بریتانیا گفته است که پروتکل فعلی بوروکراسی را طولانی کرده و ارسال کالا به ایرلند شمالی را دچار مشکل ساخته است. اشاره او به رعایت قوانین اتحادیه اروپا از سوی لندن برای ارسال کالا به ایرلند شمالی است.

چرا این پروتکل جنجالی شده است؟

این پروتکل تمهیدی است که تضمین می کند بین ایرلند شمالی (به عنوان بخشی از خاک بریتانیا) و کشور جمهوری ایرلند (به عنوان عضوی از اتحادیه اروپا) پست های مرز زمینی ایجاد نخواهد شد و اصطلاحا این مرز نامرئی باقی خواهد ماند و همچنین لندن به توافق صلحی که به دهه ها خشونت فرقه ای خاتمه داده است احترام خواهد گذاشت.

بر اساس این طرح، به منظور جلوگیری از بازرسی های گمرکی مرزی بین دو طرف؛ ایرلند شمالی پیرو قوانین گمرکی اتحادیه اروپا خواهد بود و در زمینه کالا بخشی از بازار مشترک اروپایی محسوب می شود و لذا در مورد مالیات بر ارزش افزوده از قوانین اتحادیه اروپا تبعیت می کند.

در این بین مواضع دو طیف ملی گرایان و اتحادگرایان در ایرلند شمالی حایز اهمیت است. 

ملی گرایان ایرلند شمالی که طرفدار روابط نزدیکتر با کشور جمهوری ایرلند و اتحادیه اروپا هستند، از این مقررات استقبال کرده اند. اما جنبش اتحادگرایان که طرفدار اتحاد و یکپارچگی بیشتر با بریتانیا هستند از این مقررارت خشمگین هستند و شکایت دارند این پروتکل موجب ایجاد یک مرزغیرضروری دیگر در دریای ایرلند شده که عملاً ایرلند شمالی را از بقیه خاک بریتانیا جدا می کند. کاتولیک‌های طرفدار الحاق ایرلند شمالی به جمهوری ایرلند و پروتستان‌های مخالف آن، بیش از سه دهه با هم مجادله دارند.

آرایش مجلس محلی جدید در ایرلند شمالی نسبت به این پروتکل چگونه است؟

در انتخابات محلی مجلس ایرلند شمالی به تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۱، اکثر نمایندگان پیروز از جمله اعضای حزب شین فن طرفدار اجرای پروتکل و حفظ مرز نامرئی هستند. در حالیکه حزب شین فن توانسته است ۲۷ کرسی مجلس ایرلند را به خود اختصاص دهد؛ اما برای تشکیل دولت محلی نیاز به همراهی حزب دموکرات اتحادگرا با ۲۵ کرسی در مجلس محلی دارد. حزب دموکرات اتحادگرا پیش تر گفته است تا زمان رسیدگی به نگرانی های خود در مورد این مرز با حزب شین فن همراهی نخواهد کرد.

ایرلند شمالی در کنار انگلیس، ولز و اسکاتلند، کشوری را به نام «پادشاهی متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی» یا به اختصار بریتانیا را تشکیل می‌دهد. انگلیس، ولز و اسکاتلند در یک پهنه خشکی مجزا از ایرلند شمالی قرار دارند و ایرلند شمالی در کنار کشور جمهوری ایرلند در یک پهنه دیگر قرار دارند. ایرلند شمالی با کشور جمهوری ایرلند دارای مرز زمینی به درازای ۴۹۹ کیلومتر است و این تنها مرز زمینی بریتانیا با یک کشور عضو اتحادیه اروپا است.

اختلاف‌ها بین کاتولیک‌های طرفدار الحاق ایرلند شمالی به جمهوری ایرلند و پروتستان‌های مخالف آن، از اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی باعث آغاز درگیری‌هایی خشونت‌بار شد؛ تنش‌هایی که سه دهه ادامه پیدا کرد.

پیش بینی می‌شود بررسی و تصویب این طرح مدت ها به طول انجامد و در صورت به نتیجه رسیدن آن نوعی از جنگ تجاری بین بریتانیا و اتحادیه اروپا به راه افتد. خانم ترزا می نخست وزیر سابق بریتانیا در همین زمینه هشدار داده است که اصلاح یکجانبه این پروتکل میتواند به شهرت بریتانیا آسیب برساند.