خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

اتحادیه اروپا و پرسشی بنام پناهندگی برای ساکنان کمپ اشرف

نظرها
اتحادیه اروپا و پرسشی بنام پناهندگی برای ساکنان کمپ اشرف
اندازه متن Aa Aa

هفته گذشته، گروه کوچکی از هواداران سازمان مجاهدین خلق در مقابل ساختمان شورای اروپا اجتماع کرده و با دادن شعار، خواهان کمکهای عملی اتحادیه اروپا به اعضای سازمان در اردوگاه اشرف شدند.
 
در گفتگو با ابوالقاسم رضایی از شورای ملی مقاومت، شاخه سیاسی سازمان مجاهدین، از او پرسیدیم هدف سازمان از تظاهرات در مقابل شورای اروپا و تقاضای آنها چیست؟  وی در پاسخ گفت:
 
“گردهم آیی امروز در واقع، به این خاطر است که از شورای وزیران که امروزجلسه دارند، بخواهیم که بطور فعال در مورد کمپ اشرف دخالت بکنند و حفاظت از آن را بعهده بگیرند. در واقع، آقای استیونسون، از نمایندگان پارلمان اروپا، در سفری که به عراق داشتند، طرحی ارائه دادند که آن طرح مورد قبول افراد کمپ است، مورد قبول مجاهدین است، خانم رجوی رسما پذیرش این طرح را اعلام کرده اند.”
 
در ماه فروردین، نیروهای عراقی وارد اردوگاه مجاهدین خلق، کمپ اشرف، شده و در درگیریهایی که بدنبال آن روی داد، تعدادی از مجاهدین کشته شدند.
 
بر اساس طرح پیشنهادی نماینده پارلمان اروپا، استرون استیونسون، ساکنین اردوگاه اشرف باید بتوانند تا پایان ماه دسامبر در کشور دیگری پناهندگی بگیرند.
 
شورای ملی مقاومت، شاخه سیاسی سازمان مجاهدین، اما، شرط آنرا عادی شدن شرایط حاکم بر اردوگاه عنوان کرده است.
 
ابوالقاسم رضایی می گوید:
 
“در طرح این نیست که تا پایان سال جاری.  طرح آقای استیونسون این است که اول وضع کمپ نرمال بشود، نیروهای عراقی بروند بیرون، و این موضوع از طرف اتحادیه اروپا بررسی بشود و کشورهای اروپایی یا آمریکا یا استرالیا قبول بکنند که افراد کمپ منتقل شوند و هیچ زمانبندی مشخصی هم برایش قرار داده نشده است.  این بستگی به پروسه کار دارد.“  
 
مسئولیت حفاظت از جان ساکنان چنین اردوگاههایی، عمدتا، بر عهده کشور میزبان است، اما در عین حال، عراق بر طبق قوانین بین المللی حق اعمال حاکمیت ملی خود را بر خاک خود دارد و می تواند در هر زمان، از افرادی که موقعیت پناهندگی ندارند بخواهد خاکش را ترک کنند.
 
طرح نماینده پارلمان اروپا در جهت تغییر موقعیت مجاهدین در عراق یا انتقال آنها به اردوگاه دیگری نیست.
 
در تماس با استرون استیونسون از او جزئیات طرح و پیشنهاداتش  را جویا شدم.  او گفت با دستگاه رهبری شورای ملی مقاومت در پاریس گفتگو کرده است:
 
“من به پاریس رفتم و بمدت پنج ساعت با آنها {دستگاه رهبری شورای ملی مقاومت} به گفتگو نشستم. به آنها گفتم که باید دستشان را از اردوگاه اشرف بشویند. درست است که این اردوگاه محل اسکان مجاهدین برای 30 سال گذشته بوده است، اما دولت عراق تا پایان سال جاری میلادی اردوگاه اشرف را تخلیه خواهد کرد و دیگر در آن موقع نمی توان برای 3400 نفر عملیات نجات بین المللی ترتیب داد.  آنها پس از تلاش بسیار با اکراه توافق کردند ، ما توافق کردیم، که دولت عراق با ما برای یافتن راه حلی بر این بحران گفتگو کند تا محاصره اردوگاه اشرف پایان یابد.”
 
اتحادیه اروپا، در این میان، وارد عمل شده  است.  در ماه مه، کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، گفت که در تماس با وزیر خارجه عراق  یادآور شده است که علیرغم حق حاکمیتی که عراق بر خاکش دارد، این کشور همچنین در قبال حفظ حقوق بشر نیز وظایفی دارد.  خانم اشتون افزود که اقدامات مقتضی از طریق پارلمان اروپا مترتب خواهد شد. 
 
سئوال، اما، اینجاست که اگر دولت عراق این اقدامات را نپذیرفت چه؟
 
استرون استیونسون در این مورد به یورونیوز می گوید:
 
“ما در اتحادیه اروپا در موفعیتی هستیم که از دولت عراق تقاضاهایی داشته باشیم.  ما به عراق بیش از یک میلیارد و دویست میلیون یورو کمک داده ایم، و اگر عراق کمکهای ما را برای حل این بحران بخواهد، باید به حقوق بشر احترام بگذارد.  اگر عراق کمک های ما  برای اسکان دادن این مردم در کشورهای اتحادیه اروپا، نروژ، سوئیس، کانادا و آمریکا می خواهد، باید به ما یاری دهد.”
 
گفته می شود یکی از دلایل بلاتصمیمی برخی کشور ها در جذب مجاهدین، یکی این است که مجاهدین می خواهند کل ساکنین اردوگاه اشرف یکجا در کشور دیگری پذیرفته شوند.  این نکته از طرف ابولقاسم رضایی تکذیب شده است. 
 
دیگر آنکه با توجه به اینکه سازمان مجاهدین همچنان در ایالات متحده آمریکا در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دارد، به آنها به دیده ظن نگریسته می شود.
 
مجاهدین نگران بدرفتاری دولت عراقند و اینکه نتوانند در موعد مقرر، یعنی تا پایان ماه دسامبر در کشور دیگری پناه جویند.  این مسئله را با عبدالکریم لاهیجی، نایب رئیس فدراسیونهای بین المللی حقوق بشر در میان گذاشتم. او گفت:
 
“موقعیکه مجاهدین درسال 1365 به عراق رفتند، بعنوان پناهنده نرفتند و اصلا دولت صدام حسین عضو کنوانسیون ژنو نبود.  آنها در پی یک توافق سیاسی رفتند و مقیم عراق شدند.  بنابراین، از زمانیکه دولت کنونی عراق تصمیم گرفته که مجاهدین را از عراق بیرون بکند، تنها تعهدی که دولت عراق دارد این است که  نمی تواند مجاهدین را بر خلاف اصول حقوق بین الملل و اعلامیه جهانی حقوق بشر به زور به ایران باز بگرداند و از سوی دیگر کشورهایی که عضو کنوانسیون ژنو هستند، میشود گفت تمام کشور های دموکراتیک، ایالات متحده آمریکا، استرالیا، کانادا، اتحادیه اروپا و سایر کشورهای اروپایی، هم تعهد بین المللی دارند که مجاهدین را بپذیرند. منتها پناهندگی یک حق فردی است، یک حق گروهی نیست. هریک از اعضای مجاهدین باید از طریق کمیساریای پناهندگی سازمان ملل که دفترش در عراق هست یا از صلیب سرخ بین المللی تقاضای پناهندگی بکند و کشورهای عضو کنوانسیون ژنو هم متعهد هستند که به این تقاضا پاسخ دهند.”
 
 
مسئله دیگر آنکه سازمان مجاهدین خلق همچنان در فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا قرار دارد و قاعدتا این کشور نمی تواند اعضای سازمان را در خاک خود بپذیرد. عبدالکریم لاهیجی :
 
“این هم یکی از مشکلات است به لحاظ اینکه در کنوانسیون ژنو هم قید شده که پناهنده باید مقررات کشوری را که در آن اقامت خواهد گزید، رعایت بکند و برخلاف صلح و امنیت آن کشور اقدام نکند”.
 
…و بالاخره، سرنوشت دستگاه رهبری مجاهدین چه خواهد شد؟ 
 
عبدالکریم لاهیجی می گوید:
 
“بنظر من سازمان مجاهدین پس از حمله آمریکا به عراق وارد یک فاز جدید سیاسی شده و دیدیم که طی چند سال گذشته، از نفوذ و اهمیت آن و حوزه عملیات  سیاسی و بقول خودشان، عملیات نظامیش محدود و محدودتر شده است.  بنابراین فرض بر این است که بیش از سه هزار عضو یا هوادار مجاهدین در ده کشور یا بیست کشور یا پنجاه کشور متفرق باشند.  آنجا دیگر کار سازمان مجاهدین است که ببیند هم امکانات مالی و هم امکانات لجستیکی دارد که بتواند یک سازماندهی جدید بکند؟ ولی آن چیزی که مسلم است این است که طی هشت سال گذشته، سازمان مجاهدین دیگر آن سازمان مجاهدین پیش از حمله آمریکا به عراق نیست و روز بروز حیثیت و اعتبارشان و نیز امکاناتشان قوس نزولی پیموده است.  اینها در وضعیتی هستند که حتی برای اینکه کشور های عضو کنوانسیون ژنو آنها را بپذیرند، ناگزیر هستند نه تنها سیاست خودشان را بکلی تغییر بدهند، بلکه بالاخره متقاعد بشوند که باید اعضای خودشان را آزاد بگذارند که هر عضوی بتواند بعنوان یک پناهنده از یک کشوری پناهندگی بگیرد و به آن کشور برود. آنجاست که باید دید که آیا این عضو همچنان می خواهد در چهارچوب سازمان مجاهدین فعالیت بکند یا نه؟  دوم آنکه سازمان مجاهدین آینده چه امکاناتی خواهد داشت برای اینکه بتواند دوباره سازماندهی بکند و این بار بعنوان یک سازمان سیاسی در عرصه اپوزیسیون ایران فعالیت بکند.”
 
بیش از دو دهه از استقرار سازمان مجاهدین خلق در عراق می گذرد. شواهد حاکی از آن است که نه تنها  هدف اولیه سازمان، سرنگون کردن حکومت جمهوری اسلامی ، بارور نخواهد شد بلکه اکنون تقاضای هزاران ساکن اردوگاه اشرف در عراق، به پناه جستن در کشوری امن محدود شده است و دستیابی به اینهم بخاطر ملاحظات سیاسی و احتمالا سابقه سیاست های خشونت آمیز سازمان، آسان بنظر نمی رسد. 
 
در این میان، فرصت بسرعت می گذرد و در آینده نه چندان دور، دولت عراق حضور ساکنین اردوگاه اشرف را تحمل نخواهد کرد.
 
فریبا مودت، یورونیوز فارسی.