محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

چالش های جدید ناتو در گفتگو با دبیرکل این پیمان

Access to the comments نظرها
نگارش از Euronews
چالش های جدید ناتو در گفتگو با دبیرکل این پیمان

مداخله ناتو در لیبی شاید توانست در سرنگونی موفقیت آمیز معمر قذافی نتیجه بخش باشد، اما پرسش هایی را نیز درباره آینده پیمان آتلانتیک شمالی “ناتو” مطرح کرد. از جمله اینکه آیا ناتو باید و می تواند به ماموریت های مشابهی اقدام کند؟ این ها همه در شرایطی است که بودجه دفاعی ناتو دچار بی ثباتی است و در عین حال درگیر عملیات دنباله دار در افغانستان است. در این زمینه یورونیوز با آندرس فوگ راسموسن، دبیر کل ناتو گفتگویی انجام داده است.

یورونیوز: نتیجه نهایی عملیات جنگی در لیبی به عنوان یک موفقیت تلقی می شود. اما وقتی خوب نگاه کنیم، پرسش های بسیاری درباره این عملیات و توان اروپا برای اداره یک جنگ، بدون کمک آمریکا مطرح است. به نظر می رسد این عملیات ضعف های بسیاری از توان دفاعی اروپا را آشکار کرد. این طور نیست؟

آندرس فوگ راسموسن دبیر کل ناتو: “اما من فکر می کنم این عملیات حاوی نکات مثبتی درباره رهبری اروپا بود. درحقیقت برای اولین بار در تاریخ ناتو بود که نیروهای متحد اروپا و کانادا رهبری عملیات را در دست گرفتند، البته با حمایت نیرومند آمریکا. اما گام مهمی در تاریخ این پیمان بود که چنین عملیاتی توانست تحت رهبری اروپا باشد. همچنین پاسخی به دعوت آمریکایی ها برای پذیرش مسئولیت از سوی اروپاییان بود و اروپا نیز به این عرصه گام گذاشت.”

یورونیوز: مطمئنا، اما وقتی رابرت گیتز، وزیر دفاع سابق آمریکا می گوید اگر اروپا کار و تلاش بیشتری نکند ناتو با چالش روبرو خواهد شد، او حق دارد. این طور نیست؟ یعنی که اروپا به اصطلاح وزن خود را نمی کشد یا متناسب با جایگاهش کار نمی کند.

راسموسن: “عملیات لیبی نمونه ای بود از اینکه اروپا سهم خود را ادا می کند و در صورت نیاز انگیزه انجام آنچه لازم است را دارد. این یک نکته مثبت است. اما می توان گفت که مسئله ای در این بین وجود دارد و آن شکاف موجود بین آمریکا و اروپا در دو سوی اقیانوس است.

یورونیوز: آیا این شکاف در حال گسترش است؟ منظورم اینست که وقتی باراک اوباما در آغاز امسال گفت که تمرکز آمریکا روی آسیا و اقیانوس آرام خواهد بود، به این معنی است که این کشور دیگر علاقه ای برای دفاع از مناطق پیرامونی اروپا ندارد؟

راسموسن: “واقعیت این است که آمریکایی ها همزمان تاکید کرده اند که به روابط دو سوی اقیانوس اطلس متعهد باقی می مانند و ما نباید تعجب کنیم که آمریکا بیشتر بر روی منطقه آسیا و اقیانوس آرام متمرکز شود و ظهور قدرت هایی چون چین و هند را به حساب آورد. فکر می کنم برای اروپاییان بسیار اهمیت دارد که نشان دهند امنیت این طرف اقیانوس را برعهده می گیرند.”

یورونیوز: اروپاییان چه کاری باید انجام دهند؟

راسموسن: “این آن چیزی است که دقیقا من تمرکز زیادی بر آن کرده ام، برای طرح در نشست آینده سران ناتو در شیکاگو. واقع بینانه بگویم که ما نمی توانیم با توجه به برنامه ریاضت اقتصادی، انتظار افزایش بزرگی در بودجه دفاعی اروپا در سال های آینده را داشته باشیم.”

یورونیوز: منظورم اینست که برای مثال هفته پیش یا چند هفته پیش، بریتانیا یک کاهش پنج میلیارد پوندی در بودجه خود اعلام کرد. کاهش بودجه عظیمی در سراسر اروپا و در آمریکا در جریان است. راه حل چیست؟

راسموسن: “ما باید از منابع در دسترس خود موثرترین استفاده را بکنیم. و واژه کلیدی در این رابطه چیزی است که من دفاع هوشمندانه می نامم. یعنی راه هوشمندانه تری در هزینه کردن پول از طریق مشارکت و ادغام منابع، همکاری و کمک در برنامه های چند ملیتی، به جای راه حل های صرفا ملی. این شیوه تعامل در آینده است.”

یورونیوز: البته گفتن از عمل کردن ساده تر است. اینطور نیست؟ وزیران دفاع و نهادهای بسیاری در این زمینه هستند که نمی خواهند قلمروی خود را از دست بدهند. آنها انگیزه ای برای ادغام همه چیز ندارند. یعنی ادغامی که شما از آن سخن می گویید.

راسموسن: “ولی ما نمونه های عملی خوبی از دفاع هوشمندانه داریم. توافق دفاعی دو جانبه بین فرانسه و بریتانیا نمونه ای عالی است از اینکه چگونه کشورها می توانند با هم همکاری کنند و با صرف پول کمتر، قابلیت های نظامی لازم را فراهم سازند.”

یورونیوز: عملیات در لیبی با پرچم ناتو انجام گرفت، ولی تمایل به ائتلاف در لیبی بسیار بیشتر از افغانستان بود. چه ارتباطی بین این ماموریت با مناسبات آینده ناتو در آفریقا و خاورمیانه وجود دارد؟

راسموسن: “اول باید تاکید کنم که این یک ائتلاف بر اساس تمایل نبود، بلکه عملیات ناتو با شرکت اعضای آن بود، و این نکته مهمی است.”

یورونیوز: هرچند که آلمان نخواست در آن شرکت کند. شرکت کرد؟

راسموسن: “بله، آلمان در سیستم تامین بودجه مشترک شرکت کرد و از را های دیگر نیز همین طور. به این ترتیب هر بیست و هشت عضو ناتو شرکت کردند. بعضی مستقیم و بعضی غیر مستقیم. و این نکته مهمی است. پس ائتلاف بر اساس تمایل نبود، عملیات ناتو بود.”

یورونیوز: این برای خاورمیانه چه مفهومی دارد؟

راسموسن: “فکر می کنم که آنچه در شمال آفریقا و خاورمیانه مشاهده کردیم، همکاری در تقویت مشارکت ما با کشورهای منطقه بود و ما باید این موقعیت را باز هم تقویت کنیم. بعضی کشورها مستقیما در عملیات ما شرکت کردند و می توانیم روی آن حساب کنیم.”

یورونیوز: اگر ناتو در سوریه دخالت نکند اما در ایران دخالت کند، با توجه به اینکه ایران تهدید به بستن تنگه هرمز کرده است، این چه پیامی برای جهان عرب خواهد داشت؟ به این معنا خواهد بود که ما فقط از منافع نفتی خود دفاع می کنیم؟ این طور نیست؟

راسموسن: “اجازه بدهید تاکید کنم که ناتو به هیچ وجه قصد دخالت در سوریه یا ایران را ندارد. تا آنجا که به سوریه مربوط می شود، ما فکر می کنیم که یک راه حل منطقه ای بهترین است. ما از تلاش اتحادیه عرب در این زمینه استقبال می کنیم. در ارتباط با ایران نیز ما از تلاش های سیاسی و دیپلماتیک بین المللی برای یافتن راه حل حمایت می کنیم.”

یورونیوز: اگر ایران تنگه هرمز را ببندد و از ناتو بخواهند کاری انجام دهد، ناتو وارد عمل نخواهد شد؟

راسموسن: “این یک پرسش فرضی است و اجازه بدهید باردیگر تاکید کنم که ما به هیچ وجه قصد مداخله نداریم. ولی البته که ما رهبران ایران را به رعایت تعهدات بین المللی شان، توقف برنامه غنی سازی اورانیوم و آزاد گذاردن عبور از تنگه هرمز، ترغیب می کنیم.”

یورونیوز: عملیات در لیبی به تضعیف جدی روابط ناتو با روسیه انجامید. این روابط به چه سمتی می رود؟ آیا این آسیب فقط سیاسی است و یا همه زمینه ها را دربر می گیرد؟

راسموسن: “ما مناقشاتی با روسیه داریم، ولی این مناقشات نباید این واقعیت که روابط ما طی دو سال و نیم گذشته پیشرفت بزرگی کرده را در سایه قرار دهد. ما همکاری خود در مورد افغانستان، در مبارزه علیه مواد مخدر، علیه تروریسم و علیه دزدی دریایی را افزایش داده ایم. ما در نوامبر 2010 در لیسبون برای یک همکاری واقعی استراتژیک بین ناتو و روسیه تصمیم گرفتیم و بطور مشخص در مورد سیستم دفاع موشکی. هرچند در این زمینه پیشرفت زیادی نداشته ایم.”

یورونیوز: چقدر مطمئنید که در اجلاس ناتو در ماه مه در شیکاگو به نتایجی دست خواهید یافت؟

راسموسن: “هنوز فکر می کنم که شانس خوبی داریم، ولی باید شدیدا روی آن کار کنیم.”

یورونیوز: شما نیاز دارید که امتیازات جدی به روسیه بدهید. آیا این کار را نخواهید کرد؟ نیاز دارید به آنها ضمانت بدهید که نیروی بازدارندگی آنها تضعیف نخواهد شد.”

راسموسن: “درخواست روسیه ضمانت اینست که سیستم ما مستقیما علیه آنها نخواهد بود و نیست هم. بهترین راه برای دریافت ضمانت، همکاری آنهاست و آنها با چشمان خود خواهند دید که این سیستم علیه آنها نخواهد بود.”

یورونیوز: سپاس از شما به خاطر شرکت در این گفتگو.