خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

بحران سوریه در کانون گفتگوی مدیترانه

نظرها
بحران سوریه در کانون گفتگوی مدیترانه
اندازه متن Aa Aa

بهار عرب و پیامدهای آن محور اصلی مذاکرات وزیران خارجه اعضای کشورهای حوزه مدیترانه را تشکیل می‌داد که روز دوشنبه در رم گرد هم آمده بودند.

دو سال پس از آخرین دیدارشان، آلن ژوپه وزیر خارجه فرانسه از این نشست اعلام رضایت کرد و گفت: «خوشحال شدم از اینکه دیدم اعضای اتحادیه کشورهای حوزه مدیترانه دور می‌ز، به یک اجماع و صمیمیتی در مورد طرح‌هایی که از آن آگاهید دست یافتند.»

اتحادیه کشورهای حوزه مدیترانه حاصل همکاری‌های چندجانبه ۴۳ کشور، شامل ۲۷ کشور از اتحادیه اروپا و شانزده کشور از شمال آفریقا، خاورمیانه و بالکان است و اولویت‌های آن عبارتند از مبارزه با تروریسم و ​​جرایم سازمان یافته است و فعالیتهای آن‌ها موضوعات توسعه، مهاجرت قانونی، مواد غذایی، امنیت انرژی، محیط زیست و آموزش عالی را در بر می‌گیرد.

در نشست اخیر باید مناقشه اسراییل و فلسطینیان، بهار عرب و بحران سوریه را به موضوعات اخیر نیز افزود.

آقای ژوپه در ارتباط با موضوع سوریه گفت: «ما همچنین در مورد سوریه و تدارک برای اجلاس تونس گفتگو کردیم. در مورد اهدافی که از برنامه اتحادیه عرب حمایت می‌کند موافق هستیم، از جمله پایان بخشیدن هرچه سریعتر خشونت‌ها و سرکوبهایی که رژیم کنونی سوریه به آن دست می‌زند. در راستای یافتن راه حلی برای خروج از بحران کنونی، پیشنهاد اتحادیه عرب با موافقت اعضا همراه شد.»

رفیق عبدالسلام، وزیر خارجه تونس ضمن تاکید بر تفاوت تجارب کشورهای عرب و سوریه بر توافق پیشین در زمینه پرهیز از پیاده کردن سناریوی عراق در سوریه و حفظ انسجام و تمامیت این کشور تاکید کرد.

او در باره شرایط حاضر تونس گفت: «ما روند دموکراتیک را از سر می‌گذرانیم. گذار دموکراتیک در تونس مراحل نخستینش را طی می‌کند. همه چیز خوب پیش می‌رود. این به آن معنا نیست که ما در بهشت زندگی می‌کنیم. مشکلاتی داریم. تازه در مرحله دوم فرایند گذار دموکراتیک هستیم. نخستین آن انقلاب آرام و بی‌خشونت بود. موفق شدیم ثبات را به کشور بازگردانیم. دومین مرحله از روز ۲۳ اکتبر و با برگزرای انتخابات دموکراتیک آغاز شد و فکر می‌کنم در مسیر درستی پیش می‌رود.»

این در حالی است که شرایط در لیبی و سوریه رو به وخامت گذاشته و ثبات منطقه را با تهدیدهایی روبرو ساخته است. یکی از مهم‌ترین دلایلی که اعضای اتحادیه کشورهای حوزه مدیترانه را گرد هم آورده تا با موافقت جمعی، راهی برای بهبود وضعیت بیابند.

در همین زمینه یورونیوز با لوئیجی اسپینولا، روزنامه نگار، کار‌شناس و تحلیلگر مسایل سیاست خارجی در ایتالیا گفتگویی انجام داده که متن آن در ادامه آمده است.

یورونیوز: این بار در نشستی که در رم برگزار شد اعضای اتحادیه کشورهای حوزه مدیترانه گرد هم آمدند. تاچه اندازه اعضای این اتحادیه می‌توانند در روند انتقال قدرت در کشورهایی که شاهد بهار عرب بوده‌اند نقشی تعیین کننده داشته باشند؟

لوئیجی اسپینولا: در مورد کشورهای شمالی دریای مدیترانه این نگرانی وجود دارد که بحران اقتصادی و اجتماعی بتواند مسیر انتقال قدرت را تحت تاثیر قرار دهد و بحرانی جدید و بی‌ثباتی دیگری را آغاز کند. از اینرو تلاش ما برای بهبود شرایط اقتصادی و افزایش منابع مالی اتحادیه اروپاست تا امکانی برای حمایت از برنامه‌های سیاسی در کشورهای جنوب مدیترانه فراهم سازیم. در مورد موازنه‌های داخلی اتحادیه اروپا، کشورهایی چون ایتالیا و فرانسه، در وهله نخست در تلاشند تا کشورهای شمالی را که بر اساس منافع مختلفشان به شرق گرایش دارند متقاعد سازند که توجه بیشتری به کشورهای جنوب داشته باشند.

یورونیوز: جیلیو ترزی، وزیر امور خارجه از ضرورت اقدامی ملموس سخن گفته است. آیا چنین اقدامی از سوی کشورهای حوزه مدیترانه در ارتباط با موضوع سوریه ممکن است؟ با توجه به اینکه شورای امنیت سازمان ملل متحد عملا با وتوی چین و روسیه به بن بست رسید.

لوئیجی اسپینولا: طبیعتا باید خوشبین بود. اتحادیه کشورهای حوزه مدیترانه ویژگی خاصی دارد و از اعضای مختلفی تشکیل یافته است. در جنوب مدیترانه کشورهایی چون تونس و لیبی را داریم که هر دو با تغییر در سوریه موافقند. اما کشورهای دیگری هم هستند نظیر الجزایر که نسبت به هر نوع دخالت در مسایل سیاسی در کشورهای عربی به دیده تردید می‌نگرند. چنین موضوعی هر گاه در فکر اعمال فشار بیشتر بر دمشق باشیم می‌تواند مانعی ایجاد کند. البته اگر سعی کنیم خوشبین باشیم چنین موضوعی می‌تواند به یک فرصت تبدیل شود. مثلا اگر اقداماتی در زمینه مذاکرات بین احزاب صورت گیرد.

یورونیوز: موازنه‌های جدید قدرت در کشورهای جنوب مدیترانه به حرکتهایی در زمینه اقتصاد و بویژه در حوزه انرژی منجر شده است. در بین کشورهای که تجربه بهار عرب را پشت سر گذاشته‌اند، لیبی تنها کشوری است که می‌تواند منابع گاز و نفتش را به بازار عرضه کند. اما بازار انرژی با کندی حرکت روبروست. چرا و چه چشم اندازی را می‌توان تصور کرد؟

لوئیجی اسپینولا: بدیهی است که بهرمندی از امنیت انرژی لیبی به روند برقراری ثبات بستگی دارد که در حال حاضر در جریان است. اما از این نظر، ما خبر‌های خوبی از طرابلس دریافت نمی‌کنیم، چرا که حاکمیت مرکزی در کنترل فعالیت نیروهای نظامی با مشکل روبرو است. همکاری بین کشورهای اروپایی حوزه مدیترانه در دراز مدت به رقابت میان آن‌ها در امضای قراردادهای بیشتری با مقامات لیبی خواهد انجامید.

یورونیوز: اروپا چگونه در این میدان رقابت ظاهر خواهد شد؟

لوئیجی اسپینولا: در چنین بستری اروپا با مشکل روبرو خواهد شد. برای اینکه در سطح نفوذ استراتژیک و یکپارچه سازی اقتصادی، رقابت فزاینده‌ای در برخی کشور‌ها چون قطر و این اواخر در ترکیه وجود دارد بویژه که این کشور‌ها با رهبران جدید دنیای عرب روابط خوبی دارند. از سوی دیگر، اروپا یکبار دیگر همچون مرحله نخستین جنگ در لیبی، در یافتن سیاست مشترک و اهمیت بخشیدن بر منافع ملی تا منافع عمومی مثلا فرانسه و ایتالیا با مشکل روبرو خواهند شد.