خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

نشست استانبول، آغازی برای ادامه مذاکرات هسته ای ایران

نظرها
نشست استانبول، آغازی برای ادامه مذاکرات هسته ای ایران
اندازه متن Aa Aa

حاصل نشست سران گروه ۱+۵، کا‌ترین اشتون، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا و سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران پیرامون برنامه هسته‌ای ایران که روز شنبه در استانبول گرد هم آمده بودند رسیدن به توافقی مثبت و سازنده بود. هر دو طرف نتیجه مذاکرات را رضایت بخش اعلام کردند.

به این ترتیب مذاکرات ۵ عضو ثابت شواری امنیت و آلمان بر سر برنامه هسته ایران که در ژانویه سال گذشته در استانبول با شکست روبرو شده بود، پس از نزدیک به ۱۴ ماه بار دیگر از سر گرفته شد.

طی این مدت، ایران به فعالیت هسته‌ای و غنی سازی اورانیوم ادامه داده است. تهران هر بار فعالیتهای هسته‌ای خود را صلح آمیز خوانده و هدف آن را مصارف پزشکی اعلام کرده است. این در حالی است که جوامع بین المللی و بویژه اسراییل هدف غنی سازی اورانیوم با غنای ۲۰ درصد از سوی ایران در سایت فوردو را ساخت بمب اتمی می‌دانند.

آژانس بین المللی انرژی اتمی در آخرین گزارش خود در ماه نوامبر سال گذشته شواهدی دال بر صحت سوء ظن‌ها نسبت به مقاصد نظامی برنامه هسته‌ای ایران ارایه کرد. یوکیو آمانو، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز نگرانی خود را از این موضوع پنهان نساخت و گفت: «من از این اطلاعات و برآورد‌ها خبر دارم و من بعنوان مدیر کل آژانس باید جامعه جهانی را از آن مطلع سازم.»

در پی آن اتحادیه اروپا به تحریم‌های جدید مالی، تجاری و نفتی پیوست که سابقه آن به تحریم هایی باز می‌گشت که از سال ۲۰۱۰ توسط ایالات متحده آمریکا آغاز شده بود.

کا‌ترین اشتون، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش از این گفته بود: «در مورد تحریم‌های بیشتر و به ویژه با تمرکز بر بانک مرکزی و صادرات نفت این کشور گفتگو می‌کنیم و در مورد آن تصمیم خواهیم گرفت. هدف اعمال تحریم‌ها، اطمینان یافتن از این موضوع است که ایران درخواست ما را مبنی بر بازگشتن به میز مذاکره جدی بگیرد.»

تحریم‌های نفتی اتحادیه اروپا علیه ایران از ماه ماه ژوییه به اجرا در خواهد آمد. تحریم های ایالات متحده آمریکا نیز از اواخر ماه ژوئن به مرحله اجرا در می‌آید.

«راه طولانی» موفقیت مذاکرات هسته ای ایران
 
 
مذاکرات هسته ای گروه «۱ + ۵» و ایران در حالی در استانبول به پایان رسید که دو طرف آن را “سازنده و مثبت” ارزیابی کرده اند. برای بررسی این موضوع «یورونیوز» گفت و گویی با هوشنگ حسن یاری، استاد مطالعات نظامی و روابط بین الملل در کالج سلطنتی کانادا واقع در کینگستون انجام داده است.
 
یورونیوز: آقای حسن یاری مقام های ایرانی قبلاً تأکید می کردند که به هیچ وجه حاضر به توقف غنی سازی در برنامۀ هسته ای این کشور نیستند، اما بعضی از آنها در حال حاضر می گویند نمی گذارند مذاکرات جدید به بن بست برسند. این موضوع را چطور می شود تعبیر کرد؟
 
هوشنگ حسن یاری: ابتدا باید دید منظور مقام های ایرانی از به بن بست نکشیدن مذاکرات چیست. اگر این حرف به معنای توقف غنی سازی اورانیوم در ایران باشد، این کشور از دید گروه پنج بعلاوه گامی مثبت برداشته است.
 
 
یورونیوز: آیا اصولاً ورود ایران به مذاکرات جدید به معنی نوعی تعهد این کشور برای حل نهایی مشکل پروندۀ هسته ای این کشور است؟
 
هوشنگ حسن یاری: نه لزوماً. ایران در گذشته در مذاکرات هسته ای شرکت کرده، اما در بزنگاه های مهم از گفت و گوها عقب نشسته است. در نتیجه باید دید آیا مذاکرات آتی در بغداد به نتیجه ای خواهند رسید یا خیر.  
 
یورونیوز: با این حساب می توان گفت که روند اعتماد سازی میان غرب و ایران عملا شروع شده است؟
 
هوشنگ حسن یاری: به طور قطع این مذاکرات می توانند نخستین گام در راه طولانی پیش روی غرب و ایران باشند. بخاطر این که ایران پیش از اجلاس استانبول اعلام کرده بود که راه های جدیدی را برای خروج از بن بست فعلی پیشنهاد خواهد کرد. ظاهراً گفته های کاترین اشتون دربارۀ سازنده و مفید بودن مذاکرات به نوعی تأیید کنندۀ حرف ها و وعده های سعید جلیلی مذاکره کنندۀ ایرانی است.   
 
یورونیوز: بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل از زمان برگزاری دور دوم مذاکرات که پنج هفته بعد در بغداد خواهد بود ابراز نارضایتی کرده، این بی صبری اسرائیل را چگونه می توان ارزیابی کرد؟
 
هوشنگ حسن یاری: اسرائیل همواره خواستار آن بوده که برنامۀ هسته ای ایران و غنی سازی به طور خصوص به حالت تعلیق درآید، زیرا اسرائیل برنامۀ هسته ای ایران را خطری برای موجودیت خود می بیند. نتانیاهو با تاکتیک هایی که در ماه های گذشته اعمال کرده، خواستار اعمال تحریم های بیشتر علیه ایران بوده تا وضعیت را به شکلی دربیاورد که در نهایت نوعی توافق جهانی برای حملۀ نظامی به ایران به وجود بیاید.   
 
یورونیوز: علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجۀ ایران در موضع گیری جدیدی گفته که تا دور دوم مذاکرات باید نمایندگان کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و ایران برنامه ای شبیه “نقشه راه” برای گام های بعدی خود تهیه کنند؟ ارزیابی شما از این موضع جدید ایران چیست؟ 
 
هوشنگ حسن یاری: از آنجا که مذاکرات استانبول مقدمه ای برای گفت و گوهایی بعدی بودند، بایستی طرفین بر سر چارچوبی مشخص برای مراحل بعدی به توافق برسند که این می تواند برای مسیر آتی تعیین کننده باشد. آنها باید این موضوع را مشخص کنند که آیا مذاکرات بعدی محلی از اعراب دارند یا خیر.