خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

آینده ای نو برای معادن قدیمی اروپا

آینده ای نو برای معادن قدیمی اروپا
اندازه متن Aa Aa

اتحادیه اروپا یکی از واردکنندگان بزرگ منابع فلزی است. اما قلب اروپا همچنان سرشار از مس و روی است و پژوهشگران در تلاش هستند تا با ایده های جدید، گنجینه های فلزی پنهان را شکار کنند.
 
به فنلاند و به عمیق ترین معدن فلز اروپا می رویم. محور اصلی این معدن در عمق ۱۴۳۰ متری قرار دارد. معدن “پیها سالمی“، چهل سال پیش افتتاح شد و از آن زمان تاکنون، میزان قابل اهمیتی مس و روی ارائه داده است، اما در حال حاضر شمارش معکوس برای بستن آن شروع شده است.

“جَکو پیهلاجا“، مهندس معدن در “پیها سالمی” می گوید: “ما در حال حاضر، سالانه حدود یک میلیون و چهار صد هزار تن سنگ معدن تولید می کنیم… اما اگر قیمت فلز در حد کنونی خود باقی بماند، فعالیت معدن حداکثر در سال ۲۰۱۸ میلادی پایان خواهد یافت.”
 
این معدن مثال خوبی، از نمونه چالش های پیش روی دیگر معادن فلز در اروپا است. و به این دلیل، اغلب توسط محققان اتحادیه اروپا و با هدف ادامۀ حیات معادن فلز، بازدید می شود.
 
“جوها کائیجا“، زمین شناسی، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی فنلاند اضافه می کند: “در اروپا، منابع فلزی وجود دارند، اما بهره برداری از آنان از نظر اجتماعی و اقتصادی یک چالش مهم است. هدف تحقیقات ما، توسعۀ روش های کارآمدتر اکتشاف و همچنین یافتن راه های جدید برای بازیافت مواد زائد معادن است.”
 
هدف محققان، یافتن سنگ های معدن جدید در معادن فعال یا رها شده است. این جستجوی سختی است، به خصوص در مورد معادن قدیمی. 
 
“تیمو ماکی“، زمین شناس ارشد در معدن در “پیها سالمی” در مورد سنگ های بستر می گوید: “در فنلاند و همچنین در سوئد، سنگ بستر قدمتی دو میلیارد ساله و حتی بیشتر دارد. سنگ های بستر، لایه لایه، و روی هم ساییده شده اند و در نهایت جا به جا شده اند. به این دلیل، ممکن است سنگی در یک مکان بوده، بعد به جای دیگری منتقل شده باشد. دنبال کردن نوع سنگ و ساختار زمین شناسی در عمق بیش از دو کیلومتر بسیار دشوار است.”
 
به همین دلیل، محققان یک مدل پیچیدۀ سه بُعدی را با هدف کمک به متخصصان برای درک بهتر ساختار زمین شناسی که معادن را پوشانده است، تهیه کرده اند.
 
“مارچِلو اوسوریو“، زمین شناس در معدن در “پیها سالمی” اضافه می کند: “ما این قسمت های قرمز رنگ را “مناطق بازتابنده” می نامیم. سنگ بستر این مناطق، نسبت به مناطق کناری، تراکم متفاوتی دارد. این اختلاف تراکم یکی از خواص سنگ هایی است که ما جستجو می کنیم. از این رو، این مدل های سه بُعدی به ما کمک می کنند تا دقیقا زاویه و فاصلۀ این مناطق را محاسبه کنیم تا عملیات حفاری به نحو دقیق تری انجام شود.”
 
اما محققان طرح های جسورانه تری دارند و آنها را با علاقه در دیدارهای مختلف به اشتراک می گذارند. مانند این گردهم آیی در لهستان.
 
برای مثال زمین شناسان سوئدی، یک محصول تجاری جدید و پیچیده سه بُعدی را ارائه داده اند که به عنوان یک ابزار مکمل نقشه برداری زیرزمینی به کار گرفته می شود.
 
“دانیل کاسار” زمین شناس فرانسوی می گوید: “حفاری با مته الماس، هزینۀ بسیار بالایی دارد. بنابراین اگر به کمک محاسبات کامپیوتری قادر باشیم سریع تر نقاط مورد نظر را پیدا کنیم، در نتیجه عملیات حفاری و هزینه را به حداقل می رسانیم. آنچه این مدل های سه بعدی نشان می دهند، ساختار سنگ معدن است و به این ترتیب ما را برای دستیابی به آن هدایت می کنند. در واقع همۀ اینها مربوط به خواص شیمیایی و فیزیکی این سنگ ها می شود.”
 
محققان فرانسوی، در عین حال، اولین پایگاه اطلاعاتی آنلاین از منابع فلزی اروپا را ارائه داده اند و این تنها دست آورد آنها نیست.
 
“دانیل کاسار” زمین شناس فرانسوی اضافه می کند: “برای هر یک از معادن، بیش از چهل ویژگی فهرست شده است. یعنی اطلاعات دقیقی را در مورد نوع و ساختار زمین شناسی آن به اشتراک می گذارد. همچنین منابع و محتوای آن مکان را نشان می دهد. سپس ما همین کار را برای مواد زائد معادن انجام می دهیم چرا که این مواد زائد دارای ارزش هستند.
در گذشته، نمی دانستیم با آنها چه کار کنیم یا فن آوری لازم برای استخراج آنها را نداشتیم اما اکنون همین مواد، شاید در قطعات تلفن همراه شما باشند. از این رو بعضی در اروپا این مواد زائد را مواد “استراتژیک” می نامند، بعضی نیز آن را به عنوان “فلز سبز” توصیف می کنند، زیرا موجب کاهش مصرف انرژی می شوند.”
 
محققان آلمانی نیز روشی برای تبدیل ضایعات غنی معادن به مواد ساختمانی و مواد رنگی پیدا کرده اند.
 
“اِبرارد جانِک” شیمی دان از امکانات گوناگون این طرح می گوید: “در این بطری، من نمونه ای از آب استخراج شده، همراه با اسید و سولفات دارم. تنها موجوداتی که قادر به زندگی در این محیط هستند، باکتری های اکسید کنندۀ آهن می باشند. ایدۀ ما، استفاده از این باکتری ها در در راکتورهایی جداگانه و ایجاد محیطی برای کنترل این فرایند است. در پایان این فرایند، موادی را به دست می آوریم که به عنوان ماده اولیه برای ساخت محصولات جدید از جمله آجر یا رنگ ضد زنگ استفاده می شوند.”
 
دانشمندان لهستانی، روشی را برای تبدیل ذرات ریز موجود در زباله معدن ها به فلزز “رِنیوم” پیدا کرده اند. رنیوم فلز مقاومی است که آلیاژ آن با دیگر فلزات، کارآرایی های متعددی دارد.
 
“ویتولد کوریلاک“، محقق توسعه فناوری از موسسه لهستانی “فلزات غیر آهنی”: “ما رنیوم را با کبالت و نیکل ترکیب می کنیم و آلیاژ هایی به دست می آوریم که می توانند در زمینه های بسیار پیچیده ای، برای مثال در صنعت هوا و فضا، از جمله در صنعت تولید موتورهای جِت یا توربین های بسیار قوی مورد استفاده قرار بگیرند.”
 
در آینده ای نزدیک، دانشمندان سعی دارند روش های اکتشافی را توسعه دهند که به محیط زیست کمتر صدمه برساند.
 
در بزرگترین معدن فلز اروپا، سالانه یازده میلیون تن فلز استخراج می شود. از جمله مس، نقره و حتی طلا. بیش از دو هزار معدنچی روزانه در آن کار می کنند. این معدن راه های جدیدی را برای استخراج مواد معدنی با احترام به روش های زیست محیطی آزمایش می کند و اولین نتایج تشویق کننده هستند.
  
“گابور گائال“، هماهنگ کنندۀ ، پروژه موسوم به پروماین (ProMine) اظهار دارد: “با بکار گیری روش های باکتریولوژیک برای جدا سازی اسید موجود در آب زائد معادن که دارای میزان بالایی از فلزات است ما اکنون قادریم این فلزات را استخراج کنیم و آب تصفیه شده را برای آبیاری استفاده کنیم. بنابراین می توانیم زباله های معدن را مجددا استفاده کنیم و در عین حال محیط اطراف معدن را پاک سازی کنیم. البته این تنها یک شروع است و امیدوارم بتوانیم این مسیر را در آینده ادامه دهیم.”
  
آینده ای که دانشمندان امیدوارند پر از گنجینه های فلزی باشد، البته با احترام به محیط زیست.