خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

روسیه در جستجوی منافعش در سوریه

نظرها
روسیه در جستجوی منافعش در سوریه
اندازه متن Aa Aa

گزارش تحلیلی

کشتار شهر حوله در روز جمعه که طی آن دست کم ۱۰۸ نفر از جمله ۴۹ کودک و ۳۴ زن جان خود را از دست دادند، خشم جامعه بین المللی را نسبت به آنچه در سوریه روی داد برانگیخته است. اکثریت اعضای شورای امنیت سازمان ملل که بطور اضطراری در نیویورک گردهم آمده بودند باردیگر بمباران و استفاده از سلاح سنگین علیه غیرنظامیان را محکوم کردند. اما در این بین روسیه باز هم ساز مخالف زد.

الکساندر پانکین، سفیر روسیه در سازمان ملل متحد می‌گوید: «باید دید منافع چه کسی در بین است. می توان به تحریک یا دخالت برخی عناصر فکر کرد. این نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.»

اعزام ناظران سازمان ملل به منظور کنترل و نظارت بر آتش بس در عمل جز شمارش کشته‌ها و تایید قتل عام نتیجه دیگری دربر نداشته است. در واقع آن‌ها از هیچ قدرتی برخوردار نیستند و حضورشان از سوی مردم بیهوده ارزیابی می‌شود. چراکه طرح پیشنهادی آتش بس کوفی عنان با شکست روبرو شده است. پیشنهادی که از زمان طرح آن بیش از یک ماه می‌گذرد، برای خروج از بحرانی کنونی سوریه ارایه گردید در حالی که به آن عمل نشد.

از سوی دیگر روسیه در حالیکه همواره معترضان را به دامن زدن به ناآرامی‌ها متهم می‌سازد بر تنها راه حل ممکن از سوی این کشور یعنی گفتگو تاکید دارد.

از حدود یکسال گذشته تاکنون، اعتراضات در سوریه و سرکوب آن‌ها به کشته شدن نزدیک به ۱۵۰۰۰ نفر انجامیده است. طی تنها یک ماه از زمان اعلام آتش بس، نزدیک به ۲۰۰۰ نفر از جمله ۱۲۶۰ غیرنظامی کشته شده‌اند. با اینهمه هزاران سوری هر روزه شجاعانه در خیابانهای این کشور دست به اعتراض می‌زنند.

واقعیت این است که سناریوی لیبی در سوریه نمی‌تواند پیاده شود. چراکه روسیه بدان مایل نیست. پس از دوبار وتو در سازمان ملل، روسیه هنوز مایل به تغییر نظرش درباره بحران سوریه نیست و تحت لوای عدم دخالت توانسته موضع خود را بر سایرین تحمیل کند. آیا روسیه به راستی مخالف دخالت در کشور دیگری است یا بیشتر در پی تثبیت جایگاه و اعتبار خود به عنوان یک وزنه در عرصه بین المللی است؟

اما فرا‌تر از این، روسیه به منافعش در سوریه می‌اندیشد که در صورت سقوط بشار اسد، و هرج و مرج احتمالی به خطر خواهد افتاد. تردیدی نیست که منافع روسیه موضع این کشور را در قبال بحران سوریه تعیین می‌کند. مسکو طی سالهای اخیر درصدد تثبیت جایگاه خود در منطقه بعنوان یک قدرت بر‌تر بوده است. ولادمیر پوتین در سال ۲۰۰۵، ضمن کاهش ۷۰ درصد بدهی‌های سوریه قراردادهای نظامی را با این کشور منعقد کرده است.

البته ابعاد استراتژیک را نباید نادیده انگاشت. بندر طرطوس واقع در سوریه طی دوران اتحاد جماهیر شوروی سابق به پایگاهی برای کشتی‌های روسی در خارج از مرزهای این کشور و در دریای مدیترانه تبدیل شده بود. در حالیکه شایعات از ورود یک کشتی حامل سلاح‌های نظامی به این بندر حکایت دارند، موضع روسیه در قبال سوریه هم اکنون بیش از هر زمان دیگری با انتقاد روبروست.

اما آیا روسیه می‌تواند نقشی حیاتی در خروج از بن بست سوریه بازی کند؟ و آیا پس از خروج از بن بست همچنان از منافعش در این کشور بهرمند خواهد بود؟