خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

پنجاه سال پس از استقلال الجزایر و زخم های به جا مانده

نظرها
پنجاه سال پس از استقلال الجزایر و زخم های به جا مانده
اندازه متن Aa Aa

پنجم ژوییه سال ۱۹۶۲، الجزایر غرق در شادی و هیجان است. پس از هشت سال جنگ خانمانسوز، الجزایر به استقلال دست یافت. دو ماه و نیم پس از امضای توافقنامه موسوم به «اویان» که رسما به آنچه وقایع الجزایر نام گرفته پایان داد، ژنرال دوگل استقلال الجزایر را اعلام کرد. در این روز به افتخار ملت الجزایر و در ستایش جنبش مقاومت پرچم‌ها به اهتزاز در می‌آید.

جنگ الجزایر اول نوامبر سال ۱۹۵۴ آغاز شد. در منطقه کابیلی واقع در شمال الجزایر و اطراف آن، شماری از استقلال طلبان الجزایری که شاهد گسترش سلطه و نفوذ فرانسه بودند جنبشی به راه انداختند. باوجود کشته شدند هزاران نفر، فرانسه حاضر به رهاسازی الجزایر نشد. استعمار فرانسه تمامی راه‌های ممکن را بسته بود.

بنیامین استورا، تحلیلگر و کار‌شناس الجزایر می‌گوید: «یکی از خشونت بار‌ترین جنگ‌ها علیه استعمار بوده تقریبا هشت سال طول کشید و به مرگ صد‌ها نفر الجزایری انجامید و بیش از یک میلیون نفر را آواره و در نهایت مجبور به مهاجرت کرد. مبارزان جنبش قتل عام شدند.»

۴۵۰ هزار سرباز فرانسوی در برابر ۲۵ هزار مبارز الجزایری. فرانسه پیروز جنگ بود اما نظم و امنیت برقرار نشد. در سال ۱۹۵۸ دوگل به قدرت رسید و خطاب به مستعمره های فرانسه گفت: «من شما را درک می‌کنم.»

حسرت از دست رفتن الجزایر بر فرانسه حاکم بود و عملا مانع از استقلال الجزایر بود. تا اینکه یک سال بعد امکان خودمختاری و استقلال مردم الجزایر فراهم شد و البته خشم فرانسویان را نسبت به الجزایر به همراه داشت. با این همه و به رغم مخالف‌های موجود، الجزایر در سال ۱۹۶۲ به استقلال رسید.

حدود ۹۰۰ هزار نفر که جان خود را در خطر می‌دیدند مجبور به ترک کشور شدند. فرانسویانی که در الجزایر بدنیا آمده بودند ولی به هیچ وجه فرانسه را نمی‌شناختند. بنیامین استورا درباره آن‌ها چنین می‌گوید: «اکثریت آن‌ها از طبقات پایین جامعه بودند. کارمندان جزء، صنعتگران و کسبه عادی که در سال ۱۹۶۲ کشور را ترک کردند و به فرانسه آمدند تا امروز خاطرات آن دوران را مرور می‌کنند و کدورت به جا مانده از آن دوران از خاطر آن نرفته است. افراد زیادی بودند و در تاریخ نمی‌توان نظیر آن را یافت.»

تاریخ در قلب و روح امور در جریان است. جنگ فیزکی جایش را به جنگ در خاطره‌ها داده و امروز پس از ۵۰ سال می‌بینیم که الجزایر در رویای آینده بهتری بود و فرانسه هم می‌خواست خاطر‌ها به فراموشی سپرده شود. اما جای زخمی که بر الجزایر وارد شده به راحتی محو نخواهد شد، همانطور که بنیامین استورا می‌گوید: «گاهی به بخشش و گذشت و فراموش کردن آنچه روی داده فکر می‌کنیم و با خود می‌گویم زمان همه چیز را حل خواهد کرد. اما به هیچ وجه اینگونه نبوده چرا که پس از ۵۰ سال، یاد الجزایر و جنگ همچنان خاطره‌ها را آزار می‌دهد.»

واقعیت این است که سابقه روابط استعماری بین فرانسه و الجزایر بر روند بهبود مناسبات این دو کشور سایه افکنده است.