خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

«هلند جمهوری ای است که تاج بر سر دارد»

Access to the comments نظرها
«هلند جمهوری ای است که تاج بر سر دارد»
اندازه متن Aa Aa

بئاتریکس ملکه هلند طی مراسمی رسمی تخت سلطنت را به پسر ارشدش واگذار کرد.

این مراسم روز سه شنبه با حضوراعضای خاندان سلطنتی و مقامهای دولتی درکاخ سلطنتی آمستردام و با امضای «سند کناره گیری» آغاز شد تا پس از یک دوره صد و بیست ساله، هلندی ها دوباره صاحب پادشاه شوند.

پس از درگذشت ویلم سوم پادشاه هلند در سال ۱۸۹۰ ، سه ملکه بر هلند سلطنت کرده بودند، رویه ای که البته با پادشاهی ویلم الکساندر چهل و شش ساله نقض شد. او جوان ترین پادشاه اروپایی حال حاضر نیز محسوب می شود.

ملکه بئاتریکس که از این پس پرنسس بئاتریکس نامیده می شود، دوشنبه شب در نطق تلویزیونی خود خطاب به ملت هلند با اشاره به کناره گیری داوطلبانه اش به نفع نسل جوانتر، نسبت به توانایی های پسرس در ایفای نقش پادشاه ابراز اطمینان کرده بود.

پادشاهی که البته گذشته او از ماجرای ازدواجش با پرنسس ماکسیمای آرژانتینی تبار تا تلاش این زوج برای خرید خانه ای گران قیمت در موزامبیک از تیررس منتقدان بدور نمانده بود.

در ادامه، بئاتریکس به همراه پسر و عروسش در بالکن کاخ سلطنتی ظاهر شدند و طی سخنانی کوتاه به احساسات مردم پاسخ داده شد.

سه دختر پادشاه که بزگترینشان ده سال بیشتر ندارد هم به روی بالکن آمدند و برای جمعیت مشتاق دست تکان دادند. پرنسس کاتارینا آمالیا، دختر ارشد، وارث تاج و تخت پدر و ولیعهد هلند محسوب می شود.

سپس مراسم سوگند پادشاه در کلیسای «نیوه کرک» در مجاورت کاخ سلطنتی با حضور نمایندگان دو مجلس هلند و اعضای کابینه ادامه یافت و پادشاه مقابل قانون اساسی سوگند یاد کرد تا تحت هر شرایطی از استقلال و تمامیت ارضی کشور دفاع و با تمام توان در راستای منافع ملت هلند گام بردارد.

صدها هزار نفر از شهروندان هلند هم با حضور در خیابانهای پایتخت به نوعی در این مراسم شرکت و از پادشاه جدیدشان استقبال کردند.

اما آیا تغییر به وجود آمده در راس سلطنت موجب تحولی در هلند خواهد شد و اینکه اصولا تفاوتی بین ویلم الکساندر و مادرش وجود دارد؟ اینها از جمله سئوالاتی هستند که فرستاده ویژه یورونیوز به آمستردام در ادامه با ماکس فان وزل یکی از روزنامه نگاران برجسته هلند مطرح کرده است.

یورونیوز: ماکس به یورونیوز خوش آمدید.

ماکس فان وزل: شما به آمستردام خوش آمدید.

یورونیوز: به نظر شما، با پادشاه جدید چه تغییراتی را می شود انتظار داشت؟

ماکس فان وزل: به نظرم خاندان سلطنتی ای را از این پس شاهد خواهیم بود که ارتباط عمومی قویتری با ملت دارد. بئاتریکس انسان محترمی بود اما محبوبیت زیادی نداشت و مردم به او لقب «ملکه یخ زده» داده بودند. برای اینکه با رسانه ها و شهروندان تا حدی فاصله گرفته بود. بنابراین به نظرم شاهد تحولی انقلابی در قرن بیست و یکم خواهیم بود.

یورونیوز: آیا این درست است که اخیرا نقش خاندان سلطنتی در قانون اساسی هلند کاهش یافته؟

ماکس فان وزل: بله تغییر کرده است. سال گذشته ملکه می توانست در تشکیل دولت نقش داشته باشد که البته پارلمان به نتیجه لازم رسید و نیازی به استفاده از ملکه برای تشکیل دولت نبود. باید گفت که اصولا نقش ملکه آنقدر ها پرنقوذ و قدرتمند نبوده و نیست. مطابق قانون، پادشاه یا ملکه بخشی از حکومت و دولت است و تمام قوانین نیز به امضای آن ها می رسد. البته ویلم الکساندر در مصاحبه ای تلویزیونی گفته او ایرادی نمی بیند اگر پارلمان بخواهد تغییری در این زمینه ایجاد کند. در واقع، جایگاه پادشاه مانند یک نهاد نمادین است، او یک بازیگر سیاسی نیست.

یورونیوز: در سال های اخیر هلند که در تمرین مدارا زبانزد همگان بود، دچار چالش های درونی زیادی شده است؛ اختلاف با اتحادیه اروپا و بحث بر سر سیاست های مربوط به مهاجران از آن جمله اند. پادشاه جدید در مورد این مسایل چه می تواند بکند؟

ماکس فان وزل: به نظر من یکی از مشکلات هلند طی ده سال گذشته این بوده که سلطنت خیلی بیش از حد به اتحادیه اروپا نزدیک بوده و خود را در خدمت مسایل محیط زیستی، کمک به توسعه کشورهای جهان سوم و از این دست مسایل معرفی کرده است. نکته ای که بسیاری از سیاستمداران هلندی با آن مخالفت کرده اند. مساله اصلی این است: ویلم الکساندر چگونه می توانند موضع بین المللی هلند را تعریف کند؟ آیا او با سیاست های پیشین مخالفت خواهد کرد یا نه؟ آیا جرات تغییر را خواهد داشت؟ من متاسفانه، پاسخ این پرسش ها را نمی دانم.

یورونیوز: ولی چگونه می تواند این کار را بکند اگر از منظر سیاسی، قدرت چندانی ندارد؟

ماکس فان وزل: او از بعد اخلاقی می تواند نقش مهمی در جامعه ایفا کند. مادر او ملکه بئاتریکس اینکار را می کرد. مثلا در مصاحبه تلویزیونی شب کریسمس امسال، او در مورد اروپا و مفهوم مصالحه و مدارا سخن گفت. امیدوارم پادشاه هم مانند مادرش رفتار کند.

یورونیوز: در اروپا فساد و رسوایی های خاندان های سلطنتی بسیار جنجال برانگیز بوده است. هلندی ها خانواده سلطنتی اورانج را چگونه می بینند؟

ماکس فان وزل: مردم آن ها را دوست دارند. خیلی از مردم از آن ها دفاع می کنند. ما در واقع جمهوری هستیم که تاج هم دارد! فراموش نکنید که شاخص های جمهوری نیزدر اینجا زیاد است؛ مثلا ویلم الکساندر، پیش تر، می خواست خانه ای در موزامبیک خریداری کند، در کنار خانه میلیاردر ها از جمله صاحب رستوران زنجیره ای «پرت ا مانژه». در آن زمان، پارلمان با این عمل مخالفت کرد چراکه خلاف قوانین مالیاتی است. همچنین بحث های زیادی در مورد حقوق خانواده سلطنتی و استفاده آنها از هواپیما در پارلمان در گرفت. برخی سیاستمداران با نقد روش زندگی شاهان مطابق قوانین دو قرن گذشته، می خواهند که زندگی آن ها ساده تر شود.

یورونیوز: یعنی هلند یک نظام سلطنتی تحت کنترل ساختار پارلمانی است؟

ماکس فان وزل: بله می توانید این را بگویید. یک رژیم سلطنتی که تحت نظارت کامل پارلمان است. یک جمهوری با تاج. قوانین برای همه لازم الاجرا است. قوانینی که نه توسط پادشاه یا ملکه بلکه در پارلمان به بحث گذاشته می شود و به تصویب می رسد.

یورونیوز: می گویند در برخی کشورهای اروپایی از جمله اسپانیا محبوبیت نظام های سلطنتی رو به کاهش است. در هلند چطور؟ آیا اصلا جریان های جمهوری خواه هلندی وجود دارد؟

ماکس فان وزل: نه واقعا، گروه خیلی کوچکی وجود دارد. البته تا آنجا که من می دانم خیلی ها از جناح چپ از ایده کلی سلطنت دفاع نمی کنند، اما با این خاندان خیلی مشکلی ندارند. یعنی اینکه ممکن است افرادی باشند که با سلطنت مخالفند، اما با خانواده اورانج مشکلی ندارند.

یورونیوز: هلند هم کشور بسیار برابرخواهی است و هم نظامی سلطنتی دارد. به نظر شما این دو مفهوم، متضاد نیستند؟

ماکس فان وزل: خوب اینکه مثلا پسری به صورت خودکار پادشاه بشود البته که یک تناقض است ولی این مساله به قرن نوزدهم باز می گردد. اگر امروز این انتخاب انجام می شد، بدون شک هلند جمهوری می شد. اما فراموش نکنیم که نقش خانواده سلطنتی در مبارزه با اشغال هلند توسط آلمان نازی بسیار چشمگیر بود، آن ها نشان دادند که قابلیت تطبیق با شرایط مدرن و معاصر را داشته اند. به نظرم با توجه به این تاریخچه آن ها می مانند و می توانند سلسله خود را حفظ کنند.

یورونیوز: آیا خیلی برای هلندی ها عجیب و نامعمول نیست که اکنون پس از ۱۲۰ سال پادشاه دارند نه ملکه؟

ماکس فان وزل: عادت خواهیم کرد، البته نباید فراموش کرد که ما یک ملکه تازه هم داریم؛ ماکسیما ملکه ما خواهد بود. پادشاه و ملکه دست در دست هم کشور را در سفرهای بین المللی نمایندگی خواهند کرد. مطمئنم او را بسیار زیاد در برنامه های تلویزیونی خواهیم دید. و این خود تغییری محسوس در روابط خانواده سلطنتی با مردم خواهد بود.