خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

سعید شریعتی: اصلاح طلبان منتظر بازگشت هاشمی خواهند بود

نظرها
سعید شریعتی: اصلاح طلبان منتظر بازگشت هاشمی خواهند بود
اندازه متن Aa Aa

سرانجام پس از چند روز پر التهاب، شورای نگهبان اسامی افرادی را که صلاحیت آن‌ها برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری تأیید شده است، اعلام کرد.

تنها صلاحیت هشت نفر از میان نزدیک به هفتصد نفر که برای این انتخابات ثبت نام کرده بودند، تأیید شده است. نام این افراد حتی پیش از آنکه وزارت کشور آن‌ها را اعلام کند، از مجرای خبرگزاری هایی نظیر مهر و فارس به اطلاع افکار عمومی رسید. در کمال شگفتی بسیاری از ناظران، نام اکبر هاشمی رفسنجانی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و اسفندیار رحیم مشایی، دوست و یاور نزدیک محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران در این لیست دیده نمی شد.

حضور هاشمی رفسنجانی به عنوان نامزد مورد حمایت جبهۀ اصلاح طلبان امیدی تازه به بخش وسیعی از اصلاح طلبان ایران بخشیده بود. به اعتقاد آنان، امکان پیروزی هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری بیست و چهارم خرداد می‌توانست شرایط سیاسی و اقتصادی را کمی بهبود ببخشد. تحریم های سنگین در نتیجۀ اصرار حکومت جمهوری اسلامی ایران به غنی سازی اورانیوم، توان میلیون‌ها ایرانی را حتی در ادارۀ زندگی روزمرۀ خود به حداقل رسانده و وضعیت معیشتی مردم در بدترین شرایط طی سال‌های اخیر قرار دارد.

با رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی، اکنون سؤالاتی مطرح می‌شود که پاسخ به آن‌ها می‌تواند وضعیت موجود را شفاف‌تر کند و به تصمیم گیری های درست منجر شود.

سعید شریعتی، عضو شورای مرکزی حزب مشارکت ایران، دربارۀ اینکه چرا حکومت تصمیم به رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی گرفت، به یورونیوز فارسی می گوید: «هیات حاکمۀ فعلی از بازتولید دوگانگی در حاکمیت و همطرازی و هم ارزی رهبر و رئیس جمهور پرهیز دارد و نگران بازگشت قدرت به کسانی است که هزینۀ زیادی برای طرد و منزوی کردن آن‌ها پرداخته است.»

شورای نگهبان از زبان سخنگوی خود، علت رد صلاحیت ها را تلویحا توانایی جسمی و سن رد شدگان عنوان کرده، امری که مخالفان حکومت آن را بی‌اساس می‌دانند و معتقدند دلایل سیاسی برای این عدم احراز صلاحیت هاشمی رفسنجانی وجود داشته است.

در زمان این گفتگو، از سوی ستاد هاشمی رفسنجانی اعلام شده بود که «فعلا بنا بر اعتراض و اظهار نظر ندارند». گمانه زنی ها در مورد اینکه احتمال دارد آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران با حکم حکومتی، نظر شورای نگهبان را لغو کند، زیاد است. سعید شریعتی در این باره می گوید: «به نظر می‌رسد رایزنی های گسترده در سطوح مختلف برای اصلاح نظر شورای نگهبان در حال انجام است و به احتمال زیاد پس از روشن شدن نتایج این رایزنی ها، حتماً رویکردهای جدید هاشمی در نتظیم مناسباتش با هیات حاکمه روشن خواهد شد.»

با رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی، نحوۀ حضور اصلاح طلبان در این انتخابات نیز از دیگر سؤالاتی است که به ذهن می رسد. اینکه در برابر این اقدام شورای نگهبان، حال این جبهه چه رفتاری را در پیش خواهد گرفت بستگی به نتایج این رایزنی ها دارد.

سعید شریعتی، عضو حزب مشارکت معتقد است که اصلاح طلبان منتظر بازگشت هاشمی خواهند ماند. وی می گوید: «اصلاح طلبان با احتمال بسیار کمتر از خاتمی، رد صلاحیت هاشمی را هم نامحتمل نمی دانستند. آن‌ها پیش تر اعلام کرده بودند که گزینۀ نخست شان خاتمی و گزینۀ بعدش هاشمی است. آن‌ها منتظر بازگشت هاشمی خواهند بود وگرنه کاندیدایی نخواهند داشت.»

مشارکت در این انتخابات هم بحثی دیگر است. برخی از تحریم و عدم شرکت در انتخابات سخن می‌گویند و برخی نیز، معتقدند باید رأی داد حتی اگر تقلب صورت بگیرد. این رأی دادن را، طرفداران شرکت در انتخابات به نشانۀ اعلام نظر خود به حکومت جمهوری اسلامی ایران می‌دانند و می‌گویند حتی اگر آرای آن‌ها شمارش نشود باز هم حکومت میزان واقعی مشارکت مخالفان را خواهد دید.

با اینحال، شور و هیجانی که از چند ماه پیش مانده به این انتخابات و با دعوت از خاتمی آغاز شده و نهایتاً با آمدن هاشمی به عنوان نامزد این جبهه شکل رسمی تر به خود گرفته بود، با خبر رد صلاحیت وی کمی فروکش کرد. یا شاید بهتر باشد که بگوییم تغییر شکل داد. با این تغییر شکل جدید، میزان مشارکت در این انتخابات بروشنی معلوم نیست.

سعید شریعتی در این باره می گوید: «گمانه زنی در مورد حضور مردم در حال حاضر امکانپذیر نیست. به سبب همزمانی انتخابات شوراها، بخش‌های زیادی از مردم به دلیل روابط شخصی و فردی با ۳۵۰ هزار کاندیدای شوراها و به دلیل مطالبات محلی خود، پای صندوق های رای حضور می یابند. با شرایط جدید، انتخابات ریاست جمهوری از محتوای سیاسی خود خالی شده است و رقم مشارکت مردم در آن دیگر چندان اهمیتی ندارد.»

رایزنی ها در مورد بازگشت هاشمی آیا ممکن است به صدور حکم از سوی آیت الله خامنه ای برای لغو تصمیم اولیه شورای نگهبان منجر شود؟ در آنصورت مشارکت در انتخابات برای رأی دهندگان بالقوه هاشمی رفسنجانی، چه معنایی خواهد داشت؟ آیا این به معنای وامدار بودن در مقابل رهبر جمهوری اسلامی ایران خواهد بود که طی سال‌های اخیر، جریانات بعد از انتخابات خرداد را «فتنه» نامیده و معترضان و در راس آنها، موسوی و کروبی را فتنه گر نامیده است؟.

عضو حزب مشارکت این نظر را قبول ندارد و می‌گوید اصلاح نظر شورای نگهبان توسط رهبری، امتیاز یا منتی بر هاشمی نخواهد بود. وی می گوید: «به همین دلیل است که همۀ دلسوزان ملک و ملت منتظر چنین تدبیری هستند و تحریم در کار نیست. اصلاح طلبان و بخش‌های وسیعی از منتقدان اصولگرا، از شرکت در انتخابات محروم شده اند.»

سعید شریعتی، این وضعیت را نشانۀ تقسیم قدرت میان هیات حاکمه و نیروهای منتقد می‌داند و می گوید: «هیات حاکمه تکیه گاههای خود را از دست داده و به منتقدان وا سپرده است. بی شک، توازن قوای جدید، رهاوردهایی را نیز به دنبال خواهد داشت.»

روزهای بین آغاز فعالیت نامزدهای کسب مقام ریاست جمهوری تا روز رأی گیری در ایران پر التهاب خواهد بود. حضور هاشمی رفسنجانی که به زعم بسیاری، روزنۀ امیدی برای بهتر شدن شرایط سخت کنونی در ایران است، می‌توانست نتایج این انتخابات را تا حدی، به نفع اصلاح طلبان به پایان برساند.

حال باید منتظر ماند و دید آیا «عالیجناب سرخپوش» مجوز حضور در این انتخابات را با پادرمیانی رهبر حکومت جمهوری اسلامی ایران به دست می آورد. در آنصورت، شاید بهتر باشد که تحریم کنندگان شرکت در انتخابات نیز، این تحریم را بشکنند و در صف های حوزه های رأی گیری شرکت کنند و با رأی به هاشمی رفسنجانی، به برون رفت از بن‌بست سیاسی و اقتصادی کنونی در ایران کمک کنند. چهار سال دورۀ ریاست جمهوری بعدی نشان خواهد داد که این تصمیم درست بوده یا اینکه هاشمی رفسنجانی هم فقط برای فرصت سوزی آمده است.

گفتگو و تنظیم: ویدا سامعی