خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

عراق، هشت سال پس از اولین انتخابات

Access to the comments نظرها
عراق، هشت سال پس از اولین انتخابات
اندازه متن Aa Aa

گزارش تحلیلی

حدود هشت سال پیش یعنی در ژانویه ۲۰۰۵، اولین انتخابات عراق بعد از سقوط رژیم صدام حسین برگزار شد، انتخاباتی مبتنی بر قانون اساسی جدید و مطابق با استانداردهای اولیه یک انتخابات آزاد و فراگیر که البته اکثر گروههای سنی عمدتا به بهانه تداوم حضور نیروهای آمریکایی در خاک کشورشان خواستار تحریم آن شدند.

تحریم انتخابات یکی از عوامل اساسی در تشدید خشونتهای عراق بود و پس از آن، رفته رفته شعله های یک جنگ داخلی در این کشور زبانه کشید. تنها از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷ ماهانه در حدود سه هزار عراقی قربانی خشونتهای داخلی در این کشور شده اند. در دسامبر ۲۰۱۱، آمریکایی ها قدرت را به دولت این کشور واگذار کردند و اینگونه دست حکمرانان شیعی برای تسویه حساب با سیاستمداران مخالف عمدتا سنی بازتر شد.

بدین ترتیب، عملا سنی مذهبان این کشور دچار انزوای سیاسی و اجتماعی شدند و اینگونه به نظر رسید که عراق به سمت افراط گرایی گام بر می دارد. در استان انبار، جایی که سنی ها در آن اکثریت دارند به طور منظم علیه نوری المالکی نخست وزیر این کشور تظاهرات سازماندهی می شود. به زعم ساکنان این منطقه، او و همکارانش هم خائن و دست نشانده آمریکا هستند و هم در جهت منافع ایران گام برمی دارند.

بدون شک بزرگترین بازندگان تحولات یک دهه اخیرعراق را باید جماعت سنی های این کشور دانست. آنها که اقلیت هستند همواره چه در دوران امپراتوری عثمانی و چه در دوران صدام حسین زمان امور را در دست داشتند. اما با سقوط رژیم بعث آنها جایگاه و منزلت خود را به ویژه در صحنه سیاسی این کشور از دست داده اند و اختلاف بین شیعه و سنی بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داده است.

احساس شهروند درجه دوم بودن، به حاشیه رانده شده و ناامید از آینده این روزها روحیه غالب بین سنی های عراق است، مسئله ای که القاعده با سوء استفاده از آن خشونت های بسیاری را در این کشور سازماندهی می کند.

نوری المالکی نخست وزیر عراق در مورد تهدیدات گروه های تروریستی و نفوذ آنها از خارج گفته است: « بازگشت این افراد باعث بی ثباتی سیاسی شده که آن هم با توجه به فرقه گرایی که در حال حاضر به تحولات فرامرزی گره خورده، بی ثباتی جامعه را در پی داشته است.»

از سوی دیگر، گام موثری برای کاهش خشونت ها برداشته نشده و در عمل ناآرامی ها از سوی هر دو طرف تشدید می شود. شبه نظامیان شیعه هم نه تنها خلع سلاح نشده اند بلکه به نوبه خود، حمله به شهرها و مساجد سنی ها را در دستورکار داشته اند. به عنوان نمونه تنها در طی چند هفته اخیر، ۲۹ مسجد متعلق به سنی ها هدف حمله قرار گرفت.

با این اوصاف معلوم نیست چه آینده ای درانتظارعراق و ساکنانش باشد؟ انتخابات بعدی این کشور در سال ۲۰۱۴ برگزار می شود و قاعدتا نوری المالکی از لحاظ قانونی برای کاندیداتوری محدودیت خواهد داشت، مانعی که می تواند برای مقتدی صدر، روحانی شیعی و پرنفوذ این کشور که این روزها برای ایجاد مصالحه با سنی ها پیشقدم شده، در حکم یک امتیاز باشد.