خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

آیا امکان بازرسی تسلیحات شیمیایی سوریه وجود دارد؟

نظرها
آیا امکان بازرسی تسلیحات شیمیایی سوریه وجود دارد؟
اندازه متن Aa Aa

کشتار مردم در سی ام مرداد ماه در سوریه ، جنگ داخلی این کشور را وارد مرحله جدیدی کرد. از خط قرمز عبور شده بود. ۱۴۲۹ نفر در این حمله شیمیایی کشته شدند و ایالات متحده امریکا حکومت بشار اسد را در این زمینه مقصر دانست.

اگرچه تجزیه و تحلیل نمونه های تهیه شده از سوریه می توانست اطلاعات دقیقی درباره مسئولیت حکومت این کشور درباره این حمله شیمیایی ارائه دهد اما قدرت های بزرگ بدون آنکه منتظر دریافت گزارش بازرسان سازمان منع استفاده از سلاح های شیمیایی بمانند، سوریه را تهدید به حمله نظامی کردند.

امروز روزنامه روسی تجارت، پیشنهاد روسیه را درباره کنترل سلاح های شیمیایی سوریه منتشر کرد. بر اساس این پیشنهاد، دولت سوریه باید به عضویت سازمان منع سلاح های شیمیایی درآید. مکان انبارهای تسلیحات شیمیایی خود را اعلام نماید. به کارشناسان سازمان منع استفاده از سلاح های شیمیایی اجازه بازرسی دهد و با توافق با این سازمان، تسلیحات شیمیایی اش را از بین ببرد.

غرب تخمین می زند که میزان ذخایر تسلیحات شیمیایی سوریه هزار تن باشد و به نظر می رسد حتی اگر دولت سوریه بخواهد طرح روسیه را اجرا نماید، باز هم از بین بردن این مقدار از تسلیحات شیمیایی کار آسانی نباشد.

در این زمینه تجربه عراق در دوران صدام حسین و زرادخانه ای که ادعا می کرد وجود دارد. بازرسان سازمان ملل با شیوه های صدام حسین برای به تعویق انداختن اجرای تعهدات مواجه شدند. محل انبار تجهیزات شیمیایی در عراق تغییر کرد و نوعی از بازی موش و گربه آغاز شد. به همین دلیل است که از بازرسان بدون همکاری دولت کاری برنمی آید.

نهایتا اینکه، برای از بین بردن زرادخانه شیمیایی سوریه باید سال ها منتظر ماند. بویژه آنکه بعضی از کارشناسان شک دارند که این کار همزمان با جنگ های داخلی در سوریه امکان پذیر باشد.

برای بررسی این موضوع با دیتر راتباخر، بازرس تسلیحاتی سابق سازمان ملل متحد در عراق، کسی که به تازگی از سوریه بازگشته مصاحبه ای انجام داده ایم.

یورونیوز: آقای راتباخر، از این که مصاحبه با یورونیوز را پذیرفته اید سپاسگزارم. بعنوان اولین سوال مایلم نظرتان را در خصوص این سخن مقام آمریکایی که گفته است طرح روسیه در خلع سلاح شیمیایی سوریه “ممکن اما دشوار است” را جویا شوم.

دیتر راتباخر: این گفته کاملا درست است اما باید داستان سوریه را ابتداء به چند مرحله تقسیم کرد. اول، سوریه باید اطلاعات زرادخانه های شیمیایی اش را به روی میز بگذارد بدین معنی که باید آنچه را دارند اعلام کنند و سپس بر پایه آن گروهی از بازرسان سازمان ملل متحد از مراکز مربوطه بازرسی کنند.

یورونیوز: چگونه قادرید سلاحهای شیمیایی را کشف کنید خصوصا با توجه به اینکه نیروهای دولتیِ با زیر و بم و جغرافیای کشورشان آشنایند و احتمالا سلاحها را پنهان می کنند؟

دیتر راتباخر: خوب، بدیهی است این امکان هست که آنها در ابتداء پنهانکاری کنند، موضوعی که ۲۰ سال پیش در عراق هم صادق بود و چند سال هم بطول انجامید اما در نهایت حقیقت روش شد و صدها تن مواد و سلاحهای شیمیایی در یک جدول زمانی دو ساله از بین برده شد که در نوع خود موفقیتی محسوب می شود.

یورونیوز: مسئله امنیتی و کار موثر گروه بازرسان در منطقه ای که می دانیم با جنگ داخلی دو پاره شده است چه می شود؟

دیتر راتباخر: وقتی بازرسی از تاسیساتی آغاز می شود نیاز به ابزار ویژه ای نیست اما در مرحله بعدی به ابزار تکنیکی ویژه ای نیاز هست تا برای مثال بدون باز کردن جعبه ها و بشکه ها کشندگی یا عدم کشندگی مواد درون آنها مشخص شود. اما وقتی که به پای معدوم کردن مواد شیمیایی می رسد به تسهیلات ویژه ای نیاز هست که هنوز جای توسعه و پیشرفت دارد و باید ایجاد شوند.

یورونیوز: وقتی بازرسان سلاحهای شیمیایی را پیدا کردند چگونه آن را نابود می کنند؟

دیتر راتباخر: وقتی فهرستی تهیه شد مرحله اولیه بعدی خلع سلاح است و می دانی که دقیقا چه چیزی را می خواهی نابود کنی و میزان آن چقدر است و کجاست. همچنین در مرحله تهیه فهرست می دانی که آیا می خواهی مواد شیمیایی را برای معدوم کردنشان به محل مخصوص منتقل کنی و یا این که در همان محل، همانکاری که در عراق انجام شد، مواد و سلاحهای شیمیایی را نابود کنی.

یورونیوز: و البته سوزاندن مواد شیمیایی بر محلی که این کار در آن انجام می شود تاثیرات و خطراتی را برجای می گذارد؟

دیتر راتباخر: شرایط و تمهیدات ویژه زیست محیطی وجود دارد که بایستی مهیا باشد و تنها در این صورت است که تصمیم اقدام به نابودی مواد شیمیایی گرفته می شود.

یورونیوز: با توجه به تجربیاتتان، اگر طرح روسیه پذیرفته و اجرا شود آیا جنگ در سوریه تمام شدنی است؟

دیتر راتباخر: برای وارد شدن به قسمت فنی این طرح و بخش نابودی سلاحها باید ابتداء نوعی آتش بس برقرار شود و این کاملا ضروری است و مطئنم قدرتهای بزرگی که با طرح موافقند بدنبال ایجاد نوعی آتش بس نیز خواهند بود در غیر این صورت این طرح عملی و شدنی نخواهد بود.

یورونیوز: آیا منظورتان این است که کار گروه بازرسان با آتش بس عملی اما با شکسته شدن آتش بس تماما متوقف شدنی و غیرعملی خواهد بود؟

دیتر راتباخر: پیش از آن که ما وارد مرحله نابودی سلاحها بشویم برای هفته ها و ماهها به تجسس می پردازیم و همانطور که گفتم رژیم سوریه باید اطلاعات و میزان ذخایر مواد و سلاحهای شیمیایی و نیز تاسیسات و تسهیلات تولید آنها را ارائه دهد.