خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

تولید سلول های بنیادی جنینی پرتوان در بدن موش

نظرها
تولید سلول های بنیادی جنینی پرتوان در بدن موش
اندازه متن Aa Aa

پژوهشگران مرکز ملی تحقیقات سرطان در مادرید اسپانیا توانستند برای نخستین بار با تغییر در یاخته های رسیده در حیوان، یاخته های بنیادی ای بسازند که قابلیت رشد و تبدیل به هر یک از بافت های بدن را داشته باشد.

تا کنون این نوع سلول های بنیادی که به سلول های بنیادی چندقوه ای معروف هستند تنها پس از برداشته شدن از حیوان در آزمایشگاه تکثیر می شدند. اما این محققان موفق شدند این یاخته ها را در بدن موش های زنده بسازند. آنها دریافتند با کاربرد مخلوط «عوامل تغییربرنامه» می توان برنامه ریزی یاخته های رسیده را تغییر داد.

مانوئل سرانو، مدیر تیم تحقیقاتی می گوید:«انتظار این نتیجه را نداشتیم و باعث شگفتی شد. این یاخته ها بهتر از هر چیزی است که ما می توانستیم در آزمایشگاه بسازیم.»

یاخته های کلیه، معده، روده و لوزالمعده موشها همه نشانه هایی به دست داده اند که برنامه ریزی شان تغییر کرده و به حالت بسیار تطبیق پذیر پرتوانی بازگشته اند که آنها را شبیه به یاخته های بنیادی جنینی می کند.

مانوئل سرانو، مدیر تیم تحقیقاتی در ادامه می گوید:«در بافت های متعدد و در خیلی جاها یاخته ها هویت خود را از دست می دهند مثلا یاخته کبد، دیگر یاخته کبد نیست و یاخته روده، یاخته روده نیست و تبدیل به یاخته بنیادی جنینی می شود.»

از این کشف می توان در کاربردهای درمانی نظیر ترمیم طناب نخاعی یا ساخت سلولهای تولید کننده انسولین استفاده کرد. اما هنوز تا رسیدن به این کاربردها راه درازی مانده است.

دکتر سرانو می گوید حتی در خوش بینانه ترین حالت برای شروع آزمایش های بالینی دست کم پنج سال زمان لازم است. درمان می تواند شامل قرار دادن ژن هایِ تغییربرنامه یافته در ویروسی بی ضرر باشد که آنها را به بافت های آسیب دیده برساند و این ژن ها بتوانند در آنها، اول یاخته های بنیادی و سپس یاخته های خاص آن بافت را بسازند.

محققان مادرید روشی را به کار گرفتند که شینیا یاماناکا، دانشمند ژاپنی و برنده جایزه نوبل، سال گذشته ابداع کرده است.

تیم محققان ژاپنی در آزمایشگاه با استفاده از ترکیب چهار ژن ساعت یاخته ها را به عقب برگردانده و آنها را به حالت نارسیده ای بردند که در آن حالت می توانند به هر نوع یاخته خاصی تبدیل شوند. با این تغییر برنامه ریزیِ درونیِ یاخته ها، موفق شدند یاخته بنیادی چند قوه ای بسازند.

محققان ژاپنی این کار را در آزمایشگاه انجام دادند. در حالیکه در روش بکار گرفته شده در مادرید، لازم نیست که تغییر برنامه ریزی درونی یاخته ها که لزوما را در آزمایشگاه صورت گیرد.

کار محققان اسپانیایی کاملا متفاوت بود. آنها با مهندسی ژنیتک و با تمرکز بر همان چهار ژنِ تغییر برنامه، موش هایی خاص به بار آوردند و سپس با افزودن دارویی خاص به آبی که موش ها می نوشیدند، این ژن ها را به کار انداختند.

پس از چند هفته یاخته های بنیادی جنینی در بافتها و اندام های مختلف موش ها ظاهر شد. محققان این یاخته ها را بیرون کشیدند و با آزمایش های متنوع شنان دادند که آنها مانند یاخته های جنین هستند.

این یاخته های جنینی ساخته شده در موش های تغییربرنامه یافته بیرون از بدن این حیوانات و در ظروف آزمایشگاهی نیز دوام آوردند و زنده ماندند.

ماریا اَباد، یکی از محققان در مرکز ملی تحقیقات سرطان در مادرید است که این کشف را در مجله نیچر گزارش کرده است. وی می گوید: «امکان دست کاری این یاخته ها در آزمایشگاه ما را قادر می سازد آنها را بهتر بشناسیم و بدانیم تا چه حد می توان آنها را به کار ببرد.»

گام بعدی در بررسی این یاخته های بنیادی دانستن این نکته است آیا می توان بافت های مختلف مانند بافت لوزالمعده، کبد، یا کلیه را با آنها ساخت.

همه این رهیافت های پزشکیِ شبیه به داستان های تخیلی علمی به نظر می رسند، اما این امید می رود که با گذشت زمان به واقعیت نزدیک تر می شوند.

در ژاپن، در ماه ژوئن گذشته طرحی برای ساختن یاخته های بنیادی چندقوه ای و کاشت آنها در چشم بیمارانی که در اثر تباهی لکه زرد نابینا شده اند، تصویب شد. کشف پژوهشگران اسپانیا گام مهمی در راه به بار آوردن این درمان های جدید است.