خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

آیا سودان جنوبی به یک رواندای دیگر تبدیل می شود؟

نظرها
آیا سودان جنوبی به یک رواندای دیگر تبدیل می شود؟
اندازه متن Aa Aa

استقلال سودان جنوبی برای مردم این منطقه، ارمغانی بجز خشونت و گرسنگی نداشته است. این منطقۀ عمدتا مسیحی نشین که سه سال پیش و در جریان یک همه پرسی با ۹۹ درصد رای موافق از سودان جدا شد، در آستانۀ یک فاجعۀ انسانی است.

شادی مردم این منطقه بعد از همه پرسی ژانویۀ سال ۲۰۱۱ که به استقلال سودان جنوبی منجر شد، طولانی نبود و جنگ داخلی میان شورشیان به رهبری ریک ماچر و نیروهای نظامی این کشور، بحران و درگیری های قبیله ای را در این منطقۀ نفت خیز آفریقا دامن زد.

سودان جنوبی بر طبق معاهدۀ صلحی که در روز نهم ژانویۀ ۲۰۰۵ میان خارطوم و استقلال طلبان این منطقه به امضا رسید، تبدیل به جوانترین کشور جهان شد.

سالوا کیر که رییس منطقۀ خودمختار سودان جنوبی بود، پس از استقلال این کشور، به عنوان رییس جمهوری منصوب شد.

ریاست جمهوری وی از قبیلۀ “کینکا” با مخالفت ریک ماچار از قبیلۀ رقیب “نوئر” مواجه شد. دشمنی و رقابت سیاسی میان این دو ادامه یافت و با گسترده شدن دامنۀ آن، به ناآرامی و تنش میان دو قبیلۀ مهم سودان جنوبی منجر شد.

پس از ترور ناموفق ریک ماچار بود که این رقابت، به یک جنگ داخلی تبدیل شد. درگیری میان شورشیان نوئر به رهبری ریک ماچار و نیروهای نظامی دولتی، از دسامبر سال ۲۰۱۳ کشور را در آستانۀ تبدیل شدن به یک رواندای دیگر قرار داده و مانع از ثبات در این کشور نوپا شده است.

وضعیت شکننده و بحرانی سودان جنوبی، سازمان های بین المللی از جمله سازمان ملل را به واکنش واداشت. این نهاد بین المللی همزمان با استقلال این کشور از سه سال پیش، در قالب ماموریت حافظان صلح، در سودان جنوبی مستقر شده اما نتوانسته است برای جلوگیری از اشاعۀ خشونت، موفق عمل کند.

هیلده جانسون، طی این سه سال پس از استقلال سودان جنوبی، نمایندۀ ویژه دبیر کل سازمان ملل در این کشور بوده و حال، در پایان مدت ماموریت خود، از یک شکست سخن می گوید. وی در کنفرانس خبری، سه مساله را، جز دلایل اصلی بحران در سودان جنوبی می داند و می گوید: “سه عامل، سودان جنوبی را از سال ۲۰۰۵ تحت تاثیر قرار داده اند. وجود فساد که بویژه از نفت موجود در این منطقه ناشی می شود و بیشتر یک لعنت به جای نعمت است، حاکمیت تفنگ به جای حاکمیت قانون و مصونیت نیروهای نظامی و دولتی از مجازات، و اینکه به نخبگان بیشتر خدمت می شود تا به مردم عادی، سه دلیل بی ثباتی و بیماری سودان جنوبی است.”

با وجود حضور نیروهای حافظ صلح، دیدن اجساد ها شده در خیابان های شهرهای سودان جنوبی به تصویری تکراری تبدیل شده است. خشونت میان نیروهای دولتی و شورشیان تاکنون هزاران کشته و بیش از ۲۰۰ هزار آواره برجا گذاشته است.

شدیدترین این خشونت، در روزهای پانزدهم و شانزدهم آوریل رخ داد که به “کشتار بانتیو” معروف شده است. بر اساس اعلام سازمان ملل، صدها غیرنظامی در این شهر که در منطقۀ نفت خیز سودان جنوبی قرار دارد، توسط شورشیان تحت فرماندهی ریک ماچار به قتل رسیده اند.

سازمان ملل می گوید قتل این غیرنظامیان، ریشه های مذهبی و قومی دارد. دویست نفر از این کشته شدگان در مسجدی در بانیتو به قتل رسیده اند و قتل عام های دیگر نیز در کلیسا و بیمارستان های این شهر صورت گرفته است.

علاوه بر سازمان های بین المللی، برخی از کشورهای غربی از جمله آمریکا نیز برای برقراری آتش بس میان این دو طرف درگیر، تلاش می کنند. روز دوم ماه مه گذشته، جان کری، وزیر دفاع آمریکا بدون اطلاع قبلی وارد پایتخت سودان جنوبی شد اما این اقدامات، نتوانست پایداری دومین آتش بس اعلام شده میان شورشیان نوئر و نیروهای دولتی را نیز تضمین کند.

این بحران به کشورهای منطقه نیز کشیده شده و ثبات منطقه را نیز تهدید می کند. مقامات کشورهایی نظیر اوگاندا و سودان نیز که به جبهۀ رییس جمهوری سودان جنوبی گرایش دارند، از گسترش پیامدهای این بحران و تاثیر آن در کشورهای خود ابراز نگرانند.

مسالۀ بسیار مهم در این میان، ذخایر نفت در سودان جنوبی است که تنها منبع درآمد این کشور محسوب می شود. استخراج نفت از این ذخایر متوقف شده و در صورتی که این ناآرامی ها به وخیم شدن اوضاع کشور منجر شود، همسایۀ شمالی یعنی سودان که کشور مادر سودان جنوبی نیز هست و از هنگام استقلال این کشور، ۷۵ درصد از منابع نفتی خود را از دست داده است، می تواند با استفاده از تزلزل موقعیت سودان جنوبی، این ذخایر را تصاحب کند.

سودان جنوبی برای فروش نفت خود مجبور است از تجهیزات و تاسیسات همسایۀ شمالی خود سودان استفاده کند و توقف بهره برداری از ذخیر نفتی در سودان جنوبی، باعث از دست دادن میلیاردها دلار برای هر دو کشور شده است.