محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

تذکره های الکترونیکی افغانستان در چالش با هویت ملی اقوام

Access to the comments نظرها
نگارش از مریم شاهی
تذکره های الکترونیکی افغانستان در چالش با هویت ملی اقوام

دو سال از تصویب طرح صدور تذکره/ شناسنامه های الکترونیکی توسط شورای ملی افغانستان می گذرد اما از توزیع تذکره ها خبری نیست. اداره تذکره های الکترونیکی سال گذشته برای توزیع این اسناد هویتی اعلام آمادگی کرد و گفت منتظر دستوری از جانب رئیس جمهور است اما هیچ وقت این دستور صادر نشد.

در هفته های اخیر زمزمه های آغاز توزیع تذکره های الکترونیکی شنیده می شد قرار بود توزیع این تذکره ها در روز استقلال افغانستان آغاز شود. اما با مطرح شدن ملیت و مذهب در تذکره های الکترونیکی، توزیع تذکره ها بار دیگر به تعویق افتاد. براساس مصوبه شورای ملی افغانستان، نام اقوام افغانستان و ملیت در تذکره الکترونیکی باید حذف و نام “جمهوری اسلامی افغانستان” نوشته شود.این مصوبه نتوانست به اختلاف ها پایان دهد. در حکومت و اجتماع افغانستان برخی موافق و برخی مخالف نوشتن ملیت و مذهب در تذکره های الکترونیک بودند.

ملیت یا قومیت

سید معروف جاهد یک شهروند و فعال مدنی به یورونیوز می گوید: «مسئله جاری (ملیت افغان و مذهب) در تذکره های الکترونیکی یک مشکل مهم برای ملت سازی در افغانستان است. اطلاعاتی که در تذکره های الکترونیکی آمده همه بیانگر هویت مردم افغانستان و شورای ملی آن را تصویب کرده است. من هم به عنوان یک شهروند با مصوبه شورای ملی افغانستان موافق هستم.»

یک نویسنده که نخواست نامش ذکر شود، نظر دیگری دارد؛ به گفته وی، نوشتن نام ملیت در افغانستان یک مفهوم گمراه کننده است و در افکار عمومی به معنای یک ملت ساکن در گستره وسیع سرزمینی نیست بلکه ملیت به مفهوم قبیله و قومیت است. به همین خاطر، نوشتن ملیت افغان در تذکره های الکترونیکی بحران ساز خواهد شد. اگر از من بپرسند که با نوشتن نام قبیله و عشیره در تذکره الکترونیکیم موافق هستم یا نه می گویم نیازی نیست که قبیله و عشیره ام در تذکره ام نوشته شود.»

عبدالجلیل دکاندار شهر کابل، سالهای حاکمیت طالبان را هنوز در خاطر دارد. آن وقتها اقلیت های سیک و شیعیان بخاطر دین و مذهبشان تحت فشار شدید طالبان زندگی می کردند. عبدالجلیل می گوید: «نوشتن دین و مذهب در تذکره الکترونیکی نباید به معنای بازگشت مشکلات دینی و مذهبی در افغانستان باشد.»

نارسی کومار از سربازانی است که در اردوی ملی افغانستان خدمت می کند او می گوید: «ملیت همه ما افغان است… من می خواهم که در تذکره الکترونیکیم ملیت و دینم ذکر شود.»

کارکردهای تذکره های الکترونیکی

چالشها درباره ملیت و مذهب در افغانستان بحث جدیدی نیست اما با مطرح شدن ملیت و دین در تذکره های الکترونیکی این موضوع حساسیت های جدیدی را برانگیخته است.

نبی احمدی، مدرس دانشگاه به چالشهای تذکره الکترونیکی نگاهی جامعه شناختی دارد. او در گفتگو با یورونیوز می گوید: «نگاهی به گذشته جامعه افغانستان نشان می دهد که هر مسئله و رخدادی می تواند ابزار برای امتیاز طلبی و استفاده جویی گروه های خاصی شود با توجه به شکاف های قومی در افغانستان تذکره الکترونیکی هم می تواند ابزار دامن زدن به شکافهای قومی شود و یا وسیله ای برای ترمیم این شکافها شود. این بستگی به عملکرد حکومت دارد که در توزیع تذکره الکترونیکی چگونه عمل کند.»

وی تاکید می کند: «اگر حکومت افغانستان در تذکره های الکترونیکی ملیت افغان و مذهب را ثبت کند و در دیتابیس (مرکز داده ها) ملی، هویت اقوام افغانستان را با در نظر داشت فرهنگ، تاریخ و نمادهای هویتی سرزمینی حفظ کند، نوشتن ملیت افغان برای اقوام مختلف افغانستان نگرانی ایجاد نمی کند چون در چنین شرایطی دیگر زمینه استفاده جویی و امتیاز طلبی از نام ملیت افغان به نفع یک گروه خاص به وجود نخواهد آمد. ضمن اینکه با مدیریت درست، توزیع تذکره های الکترونیکی منافع متعددی برای افغانستان دارد.»

صاحبنظران معتقدند که اگر چالشهای پیش رو رفع شود، توزیع تذکره های الکترونیکی آمار جمعیت افغانستان را مشخص می کند و راهی برای حل چالشهای انتخابات شفاف در افغانستان است.