خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

«همه بازیگران بین‌المللی درباره سوریه اشتباه کرده‌اند»

Access to the comments نظرها
نگارش از Ali Kheradpir
«همه بازیگران بین‌المللی درباره سوریه اشتباه کرده‌اند»
اندازه متن Aa Aa

حضور ایران در نشست بررسی بحران سوریه در گفت‎وگو با علی‎رضا نامورحقیقی

پس از نشست چهارجانبه ایالات متحده آمریکا، فدراسیون روسیه، عربستان سعودی و ترکیه که هفته گذشته در پایتخت اتریش برپا شد، برای نخستین بار از جمهوری اسلامی ایران نیز برای مشارکت در جلسه بررسی بحران سوریه دعوت شده و محمد جواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران به همراه هیاتی به منظور حضور در نشست روز جمعه به وین سفر کرده است.

خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا از دیدار آقای ظریف با جان کری، وزیر امورخارجه ایالات متحده آمریکا و نیز سرگئی لاوروف، همتای روس خود خبر داده است.

دعوت از ایران در این نشست و نشستن پشت میز گفتگویی که یکی از اعضای تاکنونی‎اش عربستان سعودی بوده در حالی است که جنگ لفظی میان این دو کشور بالا گرفته است. سپاه نیوز وابسته به روابط عمومی سپاه پاسداران نوشت که حسن فیروزآبادی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح با «جنایتکار جنگی» خواندن عربستان سعودی گفته است که حضور نمایندگان این کشور در مذاکرات چند جانبه وین در مورد سوریه، «مشکوک و غیرمشروع» است. این مقام نظامی جمهوری اسلامی ایران تهدید کرده است که «عواقبی سخت در انتظار حاکمان آل سعود است.»

از سوی دیگر عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان سعودی نیز گفته است: «هیچ کس از نقش منفی ایران در منطقه و به ویژه در سوریه ناآگاه نیست. اگر ایران همچنان بر مواضع خود اصرار کند ما راهکارهای دیگری داریم.»

ایران و عربستان در نشست مشورتی مشترک

تحلیل علی‎رضا نامور حقیقی، استاد دانشگاه تورنتو را درباره دلیل دعوت از ایران برای حضور در این نشست جویا شدیم. این تحلیل‎گر مسائل سیاسی ایران می‎گوید: «از جنبه‎های مختلفی می‎توان دلیل دعوت کردن از ایران را بررسی کرد. بخشی از آن به ناتوانی آمریکا و متحدانش در به سرانجام رساندن تغییر در نظام سیاسی سوریه و به قدرت رساندن مخالفان میانه رو بر می‎گردد. نکته دوم، مساله دستیابی توافق ایران و غرب بر سر پرونده هسته‎ای است که موضوع اصلی تضاد ایران و غرب به سرانجامی حقوقی رسیده و موقعیت ایران را در نظام بین‎المللی افزایش داده است.»

وی می‎افزاید: «نکته سوم این است که ادامه وضعیت کنونی در سوریه، نتایج ناگواری برای غرب به همراه خواهد داشت.» آقای حقیقی در این خصوص توضیح می‎دهد: «اولین نتیجه ناگوار، بی‎ثباتی منطقه‎ای است. این تاثیر را در عراق می‎بینیم. نکته دیگر، موقعیت منطقه‎ای گروه اصلی تروریستی مخالف اسد است. این اولین بار در تاریخ است که تروریست‎ها سرزمینی را به کنترل گرفته‎اند. داعش بهترین فضا را در سوریه و عراق ایجاد کرده تا بتواند نیروهای تروریستی تربیت کرده و در سطح بین‎المللی اعزام کند.»

از نگاه این استاد دانشگاه سومین نتیجه ناگوار تداوم وضعیت فعلی، مساله پناهنجویان است که «به یک بحران جدی بین‎المللی» بدل شده است. وی یادآور می‎شود که «سیاست‎های تهاجمی عربستان سعودی در حال حاضر مطلوب ایالات متحده آمریکا نیست و این هم یکی از عواملی است که سبب شده تا تصمیم به سرانجام رساندن موضوع سوریه گرفته شود که در این وضعیت همه بازیگران باید نقش آفرین باشند.»

آقای حقیقی با اشاره به اینکه مخالفت‎های عربستان سعودی برای حضور ایران در این نشست‎ها عاملی کلیدی بوده است می‎گوید که «شکست سیاست عربستان در قبال سوریه باعث شد تا سیاست ایجاد فضای منفی برای دعوت از ایران به این گفتگوها نیز شکست بخورد.»

در بخش دیگری از گفت‎وگو با این تحلیل‎گر مسایل سیاسی ایران، وی خاطرنشان کرد که امروز برخی از قدرت‎های اروپایی، مانند بریتانیا با استراتژی «سوریه بدون اسد» در حالی که مشخص نباشد چه قدرتی جایگزین او می شود مخالفت می کنند. به گفته وی، این استراتژی در صورت پیروزی به نفع گروه‎های تروریستی و در راس آنها داعش است.

نقش ایران در سوریه؛ آرامش یا افزایش بحران

از آقای نامور حقیقی درباره سیاست ایران، به عنوان حامی بشار اسد در قبال سوریه و نقش احتمالی آن در بحران این کشور پرسیدیم. آقای حقیقی بر این باور است که «بحران سوریه محصول امروز نیست. دیدیم که حافظ اسد، پدر بشار اسد در سال ۱۹۸۲ سی هزار نفر را کشت و غرب و کشورهای عرب برایش هورا کشیدند.» وی می‎افزاید: «بشار اسد و حزب بعث سوریه این کارها را کرد چراکه سابقه سال ۱۹۸۲میلادی را داشت. اگر حافظ اسد با مخالفت جهانی رو به رو شده بود، شاید بشار اسد هم چنین نمی‎کرد.»

وی می‎گوید: «ایران می‎توانست با هوشیاری بیشتری عمل کند و می‎توانست در آغاز بحران، بشار اسد را به مصالحه سیاسی فرابخواند. آن زمان دو نوع مخالف وجود داشت. مخالفان سنتی که عربستان از آنان حمایت می‎کرد و مخالفان سکولار. ایران پس از ۵ -۶ ماه پیشنهاد میانجی‎گری به اخوان‎المسلمین داد. این اقدامی دیرهنگام بود و اخوان‎المسلمین این پیشنهاد را رد کرد.»

این تحلیل‎گر سیاسی بر این باور است که «در سوریه تنها بشار اسد حاکم نیست بلکه حزب بعث، سازمانی نیرومند بوده و در کنار ارتش، در بازی قدرت امروز این کشور نقش‎آفرین است.» با این همه تصریح می‎کند: «همه بازیگران از جمله ایران درباره مساله سوریه اشتباه عمل کرده‎اند ولی اشتباه ایران را جدای از اشتباه دیگران نمی‎توان در نظر گرفت و تحلیل کرد.»