محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

گفتگوی یورونیوز با نمایندگان مجلس: بی‌خبری از استفاده روسیه از پایگاه نظامی ایران

Access to the comments نظرها
نگارش از فرشته قاضی
گفتگوی یورونیوز با نمایندگان مجلس: بی‌خبری از استفاده روسیه از پایگاه نظامی ایران

سخنگوی وزارت خارجه ایران در حالی از پایان استفاده روسیه از یک پایگاه هوایی ایران خبر داده که نمایندگان مجلس ایران اطلاعی از چگونگی استفاده روسیه از این پایگاه ندارند. هنوز مشخص نیست اظهارات بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه ایران صحت دارد یا آنچنان که منتقدان می گویند این اظهارات در راستای کاهش فشارهای داخلی و بین المللی بوده؛ اما یک روز پس از درخواست بیش از ۲۰ نماینده مجلس برای برگزاری جلسه ای غیرعلنی با مسولان ذیربط در ارتباط با صدور مجوز استفاده روسیه از یک پایگاه هوایی در ایران، وزیر دفاع ایران اعلام کرد که این مساله ارتباطی با مجلس این کشور ندارد.

علی وقف چی و محمود صادقی دو تن از نمایندگانی که درخواست نشست غیرعلنی را امضا کرده اند اما در گفتگو با یورونیوز بر ضرورت چنین نشستی تاکید می کنند.

آقای صادقی می گوید «ما در درخواست مان نوشته ایم که مسئولین محترم توضیح بدهند تا از علل و هم از پیامدهای این مساله بیشتر مطلع شویم.»

هاجر چناران، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در گفتگو با یورونیوز می گوید که نظارت مجلس یکی از وظایف اصلی این نهاد قانونگذاری است و نمایندگان مجلس می توانند نظر داده و نظر خود را اعمال کنند. او همزمان خبر از دیدار تعدادی از نمایندگان با وزیر دفاع ایران در روزهای آتی می دهد.

روز سه شنبه، ۲۶ مرداد ماه ابتدا یک رسانه عربی و سپس رسانه های روسیه و ایران خبر از استقرار تعدادی هواپیمای بمب افکن روسی در پایگاه هوایی نوژه در همدان ایران دادند. هواپیماهایی که براساس اخبار منتشر شده از این پایگاه عازم عملیات نظامی در کشور سوریه می شوند. همزمان خبرگزاری دولتی ایرنا در ایران به نقل از علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی این کشور اعلام کرد که «همکاری های تهران – مسکو راهبردی و هشدار به کشورهای حامی تروریست است.»


محمود صادقی، عضو هیئت رئیسه فراکسیون امید

این اولین بار بعد از جنگ جهانی دوم است که کشور ایران چنین امکانی برای یک کشور خارجی فراهم می کند و این مساله واکنش ها و انتقادات بسیاری را به دنبال داشته است.

حشمت الله فلاحت پیشه، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در جلسه علنی این نهاد قانونگذاری، استقرار هواپیماهای روسی در پایگاه هوایی ایران را مغایر قانون اساسی خوانده و گفته که «شاید ناظر به بند یک اصل ۱۷۶ احتمالا بحث وظایف شورای عالی امنیت ملی در این خصوص مطرح شود که به نظر بنده این وظایف است و جزو اختیارات محسوب نمی‌شود.»

براساس اصل ۱۴۶ قانون اساسی، ایجاد هرگونه پایگاه نظامی خارجی در خاک ایران ولو برای مقاصد صلح آمیز ممنوع است. اصل ۱۷۶ قانون اساسی اما «بهره گیری‏ از امکانات‏ مادی‏ و معنوی‏ کشور برای‏ مقابله‏ با تهدیدهای‏ داخلی‏ و خارجی و تعیین‏ سیاستهای‏ دفاعی‏ – امنیتی‏ کشور» را برعهده شورای عالی امنیت ملی ایران گذاشته است. شورایی که ریاست آن با رئیس جمهوری ایران است و مصوبات اش پس از تایید رهبر جمهوری اسلامی قابل اجرا است.

بی خبری مجلس

نمایندگان مجلس شورای اسلامی می گویند که هیچ اطلاعی از قضیه پایگاه نوژه نداشته اند و پس از انتشار خبر در رسانه ها از این مساله خبردار شده اند. ۲۰ نماینده مجلس در نامه ای درخواست برگزاری نشست غیرعلنی با مسولان مربوطه کرده اند اما حسین دهقان، وزیر دفاع ایران گفته است که این موضوع ارتباطی با مجلس ندارد و «اقدام صورت گرفته تصمیم نظامو شورای عالی امنیت ملی بوده است.» او گفته که اگر شرایط عملیاتی اقتضا کند درباره‌ استفاده از پایگاه‌های دیگر هم تصمیم‌گیری خواهد شد.

این در حالی است که براساس اصل ۷۶ قانون اساسی ایران «مجلس حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.» براساس اصل ۷۷ قانون اساسی «عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد.»

اصل ۸۴ قانون اساسی هم می گوید که «هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است و حق دارد در همه مسایل داخلی و خارجی کشور اظهار نظر نماید.»


علی وقف چی، نماینده اصولگرای زنجان

علی وقف چی، نماینده اصولگرای زنجان در مجلس که یکی از امضا کنندگان درخواست نشست علنی است در گفتگو با یورونیوز می گوید: «قانون اساسی بعضی مواردی دارد که اگر موضوعی را احساس شود جدی و نیاز برای کشور است این امکان را دارد که یک قانون مجددا مصوب می شود. برای این حتما باید برود مجلس در مواقع ضروری. احساس من این است که یک نشست و همفکری و تعاملی باشد که ببینیم وضعیت چی است و چه می توان کرد که هم تمامیت ارضی کشور حفظ شود هم بحث قانون اساسی و هم در عین حال مدیریت کلان کشور در بحث امنیت ملی.»

محمود صادقی، عضو هیئت رئیسه فراکسیون امید هم که این درخواست را امضا کرده در گفتگو با یورونیوز می گوید: «هدف ما این بود که مسولین ذیربط بیایند مجلس و در این مورد در یک جلسه غیرعلنی توضیح بدهند. در ماهیت این موضوع فعلا بحثی نداریم و به احتمال زیاد شورای عالی امنیت ملی چنین اختیاری دارد و نیازی به مصوبه مجلس نیست. اینکه می گویم احتمالا، به این دلیل است که جزئیات قضیه معلوم نیست اما مطابق اصل ۶۹ قانون اساسی، ده نفر از نمایندگان اگر تقاضا بکنند می شود جلسه غیرعلنی تشکیل داد و درباره موضوعی به طور غیرعلنی گفتگو کرد.»

آقای صادقی می افزاید: «ما فقط تقاضای تشکیل جلسه غیرعلنی و ارائه توضیحات کردیم و حتی در درخواست مان هم گفته ایم هدف این است که باعث تعامل و همگرایی و یک نوع هماهنگی بیشتر بین قواشود در مساله مهمی که مقابله با تروریسم بین المللی و مقابله با افراط گرایی است و مجلس هم می تواند با هماهنگی بیشتری این موضوع را تقویت کند.»

او در پاسخ به این سوال که آیا استفاده روسیه از پایگاه نظامی در ایران برخلاف اصل صریح قانون اساسی نیست؟ می گوید: «به دلیل اینکه اطلاع کاملی نداریم اظهارنظری نمی توانم بکنم درباره ماهیت موضوع که آیا موافق قانون اساسی است یا مخالف است. به هرحال قانون اساسی قیودی دارد و صرفا در صورتی که ما جزئیات را بدانیم می توانیم قضاوت بکنیم.»

عضو هیئت رئیسه فراکسیون امید و نماینده تهران در مجلس در پاسخ به این سوال که این مساله واکنش های زیادی داشته و اکثر واکنش ها منفی بوده، عکس ها و فیلم هایی از مردم غیرنظامی که در بمباران کشته شده اند منتشر شده و خیلی ها انتقاد می کنند که روسیه از پایگاه ایران برای بمباران استفاده می کند مردم عادی کشته شده اند و ایران به نوعی شریک در این قضیه است شما چه فکر می کنید؟ می گوید: «همه اینها مربوط به اطلاعات ما از جزئیات و پیامدها است. ما در درخواست مان هم نوشته ایم که مسئولین محترم توضیح بدهند هم از علل و هم از پیامدها بیشتر مطلع شویم. فعلا نمی توانم اظهارنظر بکنم چون خبرها ممکن است ضد و نقیض باشد و اظهارنظر من هم خیلی دقیق نباشد.»

آقای صادقی می گوید: «ما از اعضای کابینه می توانیم سوال بکنیم و درخواست مان حداقل می تواند وزیر دفاع باشد که در جلسه ای غیرعلنی در جریان مساله قرار بگیریم.»

در دراز مدت خلاف قانون اساسی است

هاجر چنارانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی اما معتقد است که شورای امنیت در پاره ای از موارد می تواند طبق شرایط خاص با آن قدرتی که دارد اعمال خاص کند. در یک موارد اضطراری این اتفاق دارد می افتد، دائمی و همیشگی نیست و یک زمان خاصی است که حالا ممکن است یکسری برنامه ریزی خاصی داشته باشند.

او در گفتگو با یورونیوز می گوید: «این پایگاه برای همیشه داده نمی شود. کوتاه مدت است و درازمدت اگر باشد قطعا مخالف قانون اساسی است. شورای امنیت می تواند این کار را انجام دهد ولی نظارت مجلس هم یکی از وظایف نمایندگان است که می توانند نظر خود را داشته باشند و اعمال نظر کنند.»

هاجر چنارانی درباره این گفته وزیر دفاع که مساله پایگاه نوژه ارتباطی به مجلس ندارد، از جلسه با وزیر دفاع خبر می دهد. جلسه ای که به گفته او در مجلس نیست و «اتفاقا ما با وزیر دفاع جلسه داریم و یکسری بازدیدهای خاصی داریم و در خدمت وزیر دفاع هستیم.»


هاجر چنارانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس

روز یکشنبه قرار بود مساله پایگاه نوژه در کمیسوین امنیت ملی و سیاست خارجی مورد بحث و بررسی قرار بگیرد. خانم چنارانی می گوید: «من درگیر بحث سوال از وزیر آموزش و پرورش بودم، بچه های پارلمان عراق هم در مجلس مهمان بودند. بحث ها در کمیسیون بیشتر درباره عراق و ایران بود و فعلا مهمان داریم و مساله نوژه در دستور کار قرار نگرفت.»

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس هم در پاسخ به سوال درباره انتشار عکس ها و تصاویری از کودکان و غیرنظامیان که در بمباران کشته شده اند و انتقادها از ایران که در این کشتارها با دراختیار قرار دادن پایگاه نظامی به روسیه، سهیم است می گوید: «اگر همه این اقدامات بخواهد دست به دست هم بدهد که مجددا ایران را در جرگه تروریسم دنیا قرار دهد این امر غلطی است ولی اینکه امروز در منطقه خاورمیانه شرایطی ایجاد می شود که روسیه بیاید به امنیت منطقه کمک کند و شرایط خاصی ایجاد شود برای امنیت منطقه و حالا بنا بر دلایلی ممکن است فرود اضطراری یا چند روزی هم توقفی در ایران داشته باشند این به منزله این نیست که بخواهند ما را در جنایت ها سهیم بدانند. حتی ما احساس می کنیم ممکن است خیلی از این جنایت ها توسط داعش اتفاق افتاده باشد و امروز در کارنامه ایران ثبت شود اینها به هیچ عنوان به نظر من از سمت ایران پذیرفته شده نیست ما هیچ وقت جزو این گروه نبودیم ولی جزو کسانی هستیم که به دنبال حفظ آرامش در منطقه هستیم اگر امروز در حلب یکسری کشته شده ها را به اسم ایران منظور بکنند من احساس می کنم اینها بیشتر دست داعش در کار است که متاسفانه کشتارهای بسیار فجیعی را در دنیا داریم مشاهده می کنیم.»