خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

چالش تاریخی مرکل در پی آغاز ریاست دوره ای آلمان بر اتحادیه اروپا

نظرها
چالش تاریخی مرکل در پی آغاز ریاست دوره ای آلمان بر اتحادیه اروپا
کپی رایت  AFP
اندازه متن Aa Aa

آلمان ابرقدرت اقتصادی اروپا از امروز چهارشنبه اول ژوئیه تا پایان ماه دسامبر ریاست دورهای اتحادیه اروپا را برعهده خواهد داشت.

آنگلا مرکل، صدراعظم این کشور در حالی برای دومین بار ریاست دوره‌ای اتحادیه اروپا را برعهده می گیرد که ویروس کرونا قاره سبز را با بحران‌های جدیدی روبرو کرده است.

مرکل سرد و گرم چشیده در مقابل بحران بی سابقه اقتصادی ناشی از شیوع کرونا

آنگلا مرکل را بی‌تردید می توان پرتجربه‌ترین رهبر اروپایی خواند. صدراعظم آلمان با ۴ رئیس جمهوری فرانسه و ده‌ها نخست وزیر ایتالیایی در کمتر از دو دهه اخیر مذاکره و نشست داشته است. اولین بار در جریان رای آری کشورهای عضو اتحادیه اروپا به پیمان مهم لیسبون در سال ۲۰۰۷ بود که خانم مرکل نقش موثری به عنوان رهبر آلمان و رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپا بازی کرد.

ریاست دوره‌ای کشورهای عضو اتحادیه اروپا ۶ ماهه است و رهبران این کشورها نقش پررنگی در حل چالش‌ها و بحران‌های وقت اروپایی ایفا می کنند.

در دوره جدید آنگلا مرکل با چالش اساسی تر روبرو است: بحران اقتصادی در پی شیوع ویروس کرونا. این در حالیست که دوره صدر اعظمی او هم سال آینده تمام می شود و قاعدتا او برای یک دوره دیگر نامزد نخواهد شد؛ مسئله ای که بر پیچیدگی اوضاع در این دوره ریاست آلمان بر اتحادیه اروپا بی تاثیر نیست.

بی دلیل نبود که صدراعظم آلمان در سخنرانی خود هفته گذشته تاکید کرد که می داند تا چه اندازه انتظار اروپایی‌ها از او برای حل بحران کنونی بالاست. آنگلا مرکل در سخنان ۲۷ ژوئن خودگفت: « فقط با هم (کشورهای عضو اتحادیه اروپا) می توانیم در کنار ارزشهای اروپایی خود زندگی و از آنها در برابر دیگران دفاع کنیم: دموکراسی ، حقوق بشر و حاکمیت قانون.»

در هفته‌های اخیر بازارهای اروپایی پس از سه ماه تعطیلی و ضرر فراوان از نو گشوده شده اند اما روند تولیدات همانطور که پیش بینی می شد بسیار کند است و صدراعظم آلمان باید بتواند با حضور خود جهشی به آن بدهد.

آیا رهبر آلمان قادر است جهت منحنی اقتصاد قاره سبز را تغییردهد؟

کنستانس استیرمولر از موسسه بروکینگز می گوید: «تجربه و دانش خانم مرکل وی را از دیگر رهبران اروپایی متمایز می کند. مرکل درک روانشناختی بهتری از آنچه اروپا نیاز دارند از جمله مضمون هایی چون همدلی و هم بستگی دارد. به ویژه برای کشورهای کوچکتر و کشورهای جدیدتر اروپای شرقی. واقعاً این موارد به عنوان پیش شرط لازم برای میانجیگری در اجماع رهبران اروپایی مهم است. آنهم در دورانی که همه گیری کرونا اقتصاد اروپا و جهان را با بحران‌های جدی روبرو کرده است.»

حساب ویژه مرکل روی فرانسه

بی تردید مهم‌ترین شریک آلمان برای حل بحران‌های اروپایی، فرانسه، دومین اقتصاد بزرگ قاره و رئیس جمهوری این کشور امانوئل ماکرون خواهد بود. آنگلا مرکل حساب ویژه‌ای روی همتای فرانسوی خود باز کرده است.

دو رهبر در سه سال اخیر نشان داده اند که روابط بسیار نزدیکی دارند و حامی سیاست‌های متقابل یکدیگر هستند. از جمله برنامه کمک‌های پانصد میلیارد یورویی به کشورهای عضو اتحادیه اروپا که ابتکار عمل آن از سوی ماکرون و مرکل می آید. آلمان و فرانسه در حالی که دیگر خبری از همتای سه دهه اخیر، بریتانیا، نخواهدبود سکان رهبری حل بحران کنونی را در دست خواهندداشت.

برکسیت؛ دومین چالش اروپایی مرکل در شش ماه آینده

خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا قرار است تا ۳۱ دسامبر کاملا نهایی شود.

هرچند برکسیت اکتبر گذشته اجرایی شد اما همچنان بریتانیا عضو مهم‌ترین پیمان‌های تجاری اروپا تا پیش از ژانویه ۲۰۲۱ است.

مذاکرات پسابرکسیت پس از ماه فوریه آغاز شد اما با اوج گرفتن شیوع ویروس کرونا در اروپا مذاکرات متوقف شد. هرچند مذاکرات بین میشل بارنیه، کمیسراتحادیه اروپا در برکسیت و دولت بوریس جانسون هرچند از ماه ژوئن بصورت مجازی از سرگرفته شده است اما تاکنون هیچ نتیجه مشخصی از آن‌ها حاصل نشده است و حتی میشل بارنیه در آخرین کنفرانس خبری خود اعلام کرد که با توجه به روند کنونی مذاکرات پسابرکسیت امکان کسب توافق برسر پیمان‌های تجاری و امنیتی مشترک با بریتانیا تا پایان سال جاری امکان پذیرنیست.

این در حالی است که بوریس جانسون، نخست وزیر محافظه کار بریتانیا همچنان اصراردارد که کشورش پیش از سال آینده میلادی از اروپا با کسب توافق برسر پیمان‌های تجاری و امنیتی خارج خواهد شد.

خروج بریتانیا از اتحادیه به عنوان سومین اقتصاد اروپا برای آنگلا مرکل اهمیت زیادی خواهد داشت. صدراعظم آلمان مهم ترین نقشی که در ماه های آینده دارد آماده سازی بیست و هفت کشور عضو از منظر اقتصادی است.

شاید اروپای امروز شباهت ویژه‌ای به بدو تاسیس آن دارد. زمانی که رهبران وقت آلمان و فرانسه تصمیم گرفتند تنها با ۶ کشور اتحادیه را در دهه پنجاه میلادی تاسیس کنند. امروز بار دیگر انگلا مرکل برای پرکردن جای خالی بریتانیا و اقتصاد مهم این کشور در اتحادیه، نیاز به شریک اصلی خود فرانسه دارد. در همین راستا دوشنبه گذشته آنگلا مرکل پذیرای امانوئل ماکرون بود.

ویتوریو هوزل ، فیلسوف ایتالیایی و آلمانی، در این باره می گوید: « ما فقط می توانیم امیدوار باشیم که فرانسه و آلمان یک بار دیگر متحد و عامل وحدت اروپا شوند.» به گفته این اندیشمند اروپایی «اگر گام‌های بعدی در جهت تعمیق وحدت کشورهای عضو اتحادیه برداشته نشود، اتحادیه اروپا می تواند مانند یک خانه پوشالی در ماه‌های آینده برای همیشه سقوط کند.»

تحلیلگران چالش پیش روی رهبران قاره سبز را با دوران پس از جنگ دوم جهانی مقایسه می کند. در این میان شاید بتوان گفت که بخت با اروپایی‌ها همراه بوده است که با تجربه‌ترین رهبر اروپایی، آنگلا مرکل بر مسند ریاست دوره‌ای این اتحادیه می نشیند.