خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

شش دهه سیاست‌ورزی؛ ولید معلم وزیر خارجه خاندان اسد درگذشت

ولید معلم
ولید معلم   -   کپی رایت  آسوشیتدپرس
اندازه متن Aa Aa

ولید معلم، وزیر امور خارجه ۷۹ ساله سوریه با نزدیک به شش دهه [۵۶ سال] حضور در وزارت خارجه این کشور روز دوشنبه ۱۶ نوامبر (۲۶ آبان) درگذشت.

ولید معلم که ۹ سال سفیر سوریه در واشنگتن بود، از سال ۱۹۹۰ در جریان گفت‌وگوهای صلح این کشور با اسرائیل نقش داشت و از نزدیکان معتمد اسد به شمار می‌رفت. وی به داشتن مواضع تند علیه مخالفان مشهور بود.

طبق گزارش آسوشیتدپرس، معلم همچنین با شوخ طبیعی‌هایش نیز شناخته می‌شد و به دلیل توانایی‌اش در از بین بردن تنش‌ها با شوخی معروف بود.

در جریان بحران‌های سال‌های اخیر سوریه، او اغلب نشست‌های خبری را برای تشریح جزییات مواضع دولت سوریه در دمشق برگزار می‌کرد.

علت مرگ اعلام نشد

در سال‌های اخیر به مشکلات سلامتی وی از جمله مشکل قلبی اشاره شده بود. خبرگزاری دولتی سانا با وجود اینکه خبر درگذشت وی را اعلام کرد اما دلیل آن را ذکر نکرده است. خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع نزدیک به دولت سوریه نوشت که انتظار می‌رود فیصل مقداد، معاون آقای معلم جایگزین وی شود.

معلم در سال ۱۹۴۱ در یک خانواده مسلمان سنی در دمشق متولد شد و در مدارس دولتی در سوریه تحصیل کرد. بعدها به مصر رفت و در آنجا در دانشگاه قاهره تحصیل خود را ادامه داد و در سال ۱۹۶۳ با مدرک لیسانس اقتصاد فارغ التحصیل شد.

وی پس از بازگشت به سوریه در سال ۱۹۶۴ کار در وزارت خارجه را آغاز کرد و در سال ۲۰۰۵ در راس این وزارت خانه قرار گرفت.

نخستین ماموریت وی در خارج از کشور به‌عنوان دیپلمات به دهه ۱۹۶۰ و افتتاح سفارت سوریه در کشور آفریقایی تانزانیا بر می‌گردد. در سال ۱۹۶۶ در سفارت سوریه در شهر جده عربستان مشغول به کار شد و یک سال بعد از آن به سفارت سوریه در مادرید نقل مکان کرد.

معلم در سال ۱۹۷۲ در ماموریتی به لندن رفت و در سال ۱۹۷۵ به رومانی منتقل شد و در آنجا پنج سال به‌عنوان سفیر فعالیت کرد. وی سپس به دمشق بازگشت و ریاست دفتر اسناد وزارت خارجه را تا سال ۱۹۸۴ بر عهده گرفت و پس از آن به عنوان رئیس دفتر وزیر خارجه انتخاب شد.

وی در سال ۱۹۹۰ به‌عنوان سفیر سوریه در واشنگتن منصوب شد و ۹ سال را در ایالات متحده آمریکا گذراند. در آن زمان سوریه چندین دور مذاکرات صلح را با اسرائیل برگزار کرد.

معلم در سال ۲۰۰۵ زمانی به‌عنوان وزیر خارجه سوریه منصوب شد که به‌دنبال ترور رفیق حریری، نخست وزیر پیشین لبنان، دمشق از سوی کشورهای عربی و غربی منزوی شده بود.

بسیاری در لبنانی، دولت‌ها عربی و غربی، سوریه را مقصر انفجاری می‌دانند که موجب کشته شدن حریری شد. اتهامی که دمشق بارها آن را انکار کرده است. با این اتفاق‌ها، سوریه مجبور شد به سه دهه سلطه و حضور نظامی در خاک همسایه کوچکتر خود پایان دهد و در آوریل همان سال نیروهای خود را بیرون بکشد.

معلم: کاش سرباز مقاومت بودم

معلم در سال ۲۰۰۶ پس از عقب‌نشینی نیروهای سوریه به‌عنوان ارشدترین مقام این کشور به لبنان سفر کرد. وی در جلسه وزرای خارجه عرب در جریان جنگ ۳۴ روزه میان اسرائیل و حزب‌الله لبنان شرکت کرد.

معلم در آن زمان در بیروت گفت: «ای کاش من رزمنده مقاومت و حسن نصرالله بودم.» این سخن واکنش‌های زیادی را ایجاد کرد.

پس از آغاز شورش‌ها علیه اسد در مارس ۲۰۱۱، ولید معلم موظف به برگزاری نشست‌های خبری در دمشق برای دفاع از موقعیت حکومت بود. او به‌طور مرتب به مسکو و تهران به‌عنوان مهمترین حامیان دولت سوریه سفر می‌کرد تا با مقامات این کشورها دیدار کند.

آسوشیتدپرس
دیدار سال گذشته ولید معلم با حسن روحانی رئیس جمهوری ایران در تهرانآسوشیتدپرس

معلم، ایالات متحده آمریکا و دیگر کشورهای غربی را متهم به دامن زدن به ناآرامی‌ها در کشورش کرد.

جنگ داخلی سوریه صدها هزار کشته و میلیون‌ها آواره به همراه داشته است.

واکنش به سخنان وزیر خارجه وقت فرانسه

در یک نشست خبری یک سال پس از جنگ داخلی در سوریه، از معلم خواسته شد تا درباره اظهار نظر آلن ژوپه وزیر خارجه وقت فرانسه مبنی بر اینکه رژیم سوریه به روزهای آخرش نزدیک می‌شود سخن بگوید.

معلم در واکنش به این اظهارات گفت: «اگر آقای ژوپه باور دارد که رژیم سوریه به روزهای آخرش رسیده است، به او می‌گویم که صبر کن تا ببینی.»

وی در عین حال افزود: «این در صورتی است که خداوند به او سن بالایی دهد.»

او در فوریه ۲۰۱۳ نخستین مقام سوری بود که در سفر به مسکو گفت دولت آماده گفت‌وگو حتی با کسانی است که «اسلحه حمل می‌کردند.»

بگو مگو با دبیرکل وقت سازمان ملل در اجلاس صلح سوریه

وی در طی دو دور مذاکره صلح با مخالفان در سوئیس ریاست تیم مذاکره‌کننده سوریه را برعهده داشت. این مذاکرات در نهایت به نتیجه نرسید اما نخستین باری بود که اعضای دولت سوریه رو در رو با مخالفان سوری به گفت‌وگو نشستند.

شما در نیویورک زندگی می‌کنید و من در سوریه هستم. حق دارم نسخه سوری را در اینجا در این جلسه ارائه کنم. پس از سه سال رنج، این حق من است
ولید معلم در اجلاس صلح سوریه خطاب به بان کی‌مون

اما در سال ۲۰۱۴ ولید معلم به خاطر سخنرانی طولانی خود در نشست افتتاحیه صلح در شهر مونترو سوئیس مورد انتقاد بان کی مون دبیرکل وقت سازمان ملل قرار گرفت. پس از اینکه ۳۰ دقیقه از سخنرانی وی گذشته بود، بان کی‌مون از وی خواست تا صحبت‌هایش را به پایان ببرد. اما ولید معلم خطاب به دبیرکل سازمان ملل گفت: «شما در نیویورک زندگی می‌کنید و من در سوریه هستم. حق دارم نسخه سوری را در اینجا در این جلسه ارائه کنم. پس از سه سال رنج، این حق من است.»

سپس معلم سخنان خود را ادامه داد و گفت تنها چند دقیقه دیگر باقی مانده است. بان کی‌مون از او خواست تا به قولش وفا کند.

معلم پاسخ داد: «سوریه همیشه به وعده‌های خود عمل می‌کند.»

آخرین حضور ولید معلم در افتتاحیه یک کنفرانس بین‌المللی پناهندگان در دمشق بود که چهارشنبه گذشته برگزار شد. در این کنفرانس به نظر می‌رسید در وضعیت مناسبی قرار ندارد. روز بعد وی در مراسم اختتامیه این رویداد که به میزبانی روسیه برگزار شد شرکت نکرد.

ولید معلم بعد از ظهر دوشنبه طی مراسمی به خاک سپرده می‌شود.