محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

غرامت ۱۱۰ هزار دلاری لیتوانی به «زندانی ابدی» گوانتانامو

Access to the comments نظرها
نگارش از  مریم عباسی زاده با استفاده از The Guardian
عکس آرشیوی از زندان گوانتانامو در سال ۲۰۰۲
عکس آرشیوی از زندان گوانتانامو در سال ۲۰۰۲   -   کپی رایت  AP Photo

دولت لیتوانی به نفع ابوزبیده که از او به‌عنوان «زندانی ابدی» گوانتانامو یاد می‌شود بیش از ۱۱۰ هزار دلار غرامت پرداخت کرده است. لیتوانی این مبلغ را بابت جبران اقدام گذشته خود داده است. لیتوانی به سازمان جاسوسی آمریکا اجازه داده بود تا این فرد را در مکانی مخفی در حومه ویلنیوس نگهداری کند؛ جایی که وی در آن تحت شکنجه قرار گرفته بود.

ملبغ غرامت توسط دولت لیتوانی به یک حساب بانکی واریز شده است. این درحالیست که ابوزبیده که زندانی گوانتاناموست، امکان دریافت این پول را ندارد و همچنان تمامی دارایی‌های او توسط خزانه‌داری آمریکا مسدود است. شورای امنیت سازمان ملل متحد مسدود بودن دارایی‌های وی را دو سال پیش و به‌ درخواست وکلای وی لغو کرده بود.

با این حال این اقدام احتمالا در پی «تعدیل» موضع آمریکا در خصوص «زندانیان ابدی» گوانتانامو صورت گرفته است و به اعتقاد وکلای آقای ابوزبیده خیلی بعید به‌نظر می‌رسد لیتوانی بدون هماهنگی با واشنگتن در صدد پرداخت غرامت به موکلشان برآمده باشد.

مارک دنبو، یکی از اعضای تیم حقوقی ابوزبیده مستقر در آمریکا در گفتگو با «گاردین» می‌گوید: «وقتی شما ۱۰۰ هزار یورو به فردی می‌دهید و همه دنیا هم می‌فهمند، خُب شرایط بمراتب کمتر قابلیت «ایزوله» ماندن و «عدم اطلاع‌رسانی» را دارد. آمریکا به‌وضوح می توانسته مانع این اقدام لیتوانی شود و سوال این است که چرا این کار را نکرده است.»

ابوزبیده ۵۰ ساله که متولد عریستان سعودی است حدود ۶ ماه پس از حوادث ۱۱ سپتامبر در پاکستان دستگیر شد. وکلای دولت جورج بوش و سازمان سیا تلاش کردند تا شکنجه شدن وی را با این توضیح که او یکی از رهبران عالی‌رتبه القاعده بوده، توجیه کنند. اما بعدها معلوم شد که ابوزبیده اصلا عضو سازمانی القاعده نبوده و هیچ‌وقت هم به‌اتهام مشارکت در حوادث ۱۱ سپتامبر محاکمه نشد.

از زمان دستگیری، ابوزبیده مدت زمان طولانی در مکانی فاقد ارتباط با افراد دیگر زندانی بوده است. ظاهرا «سیا» با این حربه قصد داشته از عمومی شدن جزئیات مربوط به شکنجه وی جلوگیری کند.

با این وجود در اکتبر گذشته دادگاه عالی آمریکا به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن دولت آمریکا مانع شهادت دادن دو پیمانکار سازمان سیا در لهستان در ماجرای شکنجه شدن ابوزبیده شده بود. در جریان این جلسه بود که چندین قاضی از جمله قضات محافظه‌کار با شکستن تابوی حقوقی، آزادانه و به‌کرات از واژه «شکنجه» استفاده کردند.

دادگاه حقوق بشر اروپا حدود ۳ سال پیش لیتوانی را به‌خاطر اجازه دادن به سیا در نگهداری ابوزبیده در بازداشتگاه مخفی خود در فاصله سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۶ در حومه ویلنیوس محکوم و خواستار پرداخت غرامت به‌دلیل نقض قوانین ضدشکنجه اروپایی شده بود.

اما عمده شکنجه‌های وی به سال ۲۰۰۲ و زمانی بازمی‌گردد که در زندان سیا در تایلند بسر می‌برده است. آقای ابوزبیده در این مدت در معرض «تکنیک‌های بازجویی پیشرفته» سازمان سیا قرار داشته است. از جمله آنها می‌توان به سلول انفرادی، صدای بلند، نور شدید و یا حتی قراردادن وی در یک جعبه به اندازه تابوت برای روزهای متوالی و القای حس غرق شدن اشاره کرد.

خبر مربوط به پرداخت غرامت به این زندانی گوانتانو در حالی رسانه‌ای شده که یک روز بیشتر تا بیستمین سال تاسیس (۱۱ ژانویه ۲۰۰۲) این بازداشتگاه نظامی آمریکا که در خارج از خاک این کشور قرار دارد، باقی نمانده است.

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید