محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

نبض تجارت؛ نگاهی به سویهٔ تاریک بازار آثار هنری و عتیقه‌جات

نگارش از یورونیوز فارسی
نبض تجارت؛ نگاهی به سویهٔ تاریک بازار آثار هنری و عتیقه‌جات
کپی رایت  euronews

بازار عتیقه و آثار هنری ارزشی حدود ۵۰ میلیارد دلار دارد. اما این بازار، فارغ از نوع اثر هنری، نیمهٔ تاریکی دارد که همان تجارت غیرقانونی است. 

در جریان قرنطینه‌های پس از همه‌گیری بسیاری از بازارهای جهان دچار رکود شدند اما بازار سیاه عتیقه و آثار هنری بیش از همیشه فعال بود و تنها در دو سال ۱۰ میلیارد دلار گردش مالی داشت. سهم تجارت غیرقانونی از بازار آثار هنری حدود ۵ درصد است، و گرچه کم به‌ نظر می‌آید مشکلی دائمی و روبه‌رشد است که تصویر این بازار را خدشه‌دار می‌کند.

غارت میراث فرهنگی از اماکن باستانی کشف و ثبت نشده

سازمان‌هایی نظیر یونسکو و اینترپل می‌گویند مبالغ نگران‌کننده‌ای از این پول‌ها صرف تأمین مالی جرم‌وجنایت می‌شود. با توجه به افزایش علاقه به جمع‌آوری آثار هنری خریدار باید بیش‌ازپیش مراقب باشد.

ارنستو اوتونه رامیرز، معاون یونسکو چرایی این اتفاق را چنین شرح می‌دهد: «امروز قاچاق عتیقه‌جات آسان‌تر شده چون این آثار عمتدا متعلق به اماکن میراث جهانی‌اند، که خیلی از آنها را می‌شناسیم. و البته دلیل این اتفاق روشن است، چون برخی از این اماکن هنوز کشف‌نشده‌ یا تحت بررسی‌ هستند، اشیاءشان هم در جایی ثبت نشده‌، و اینها آثاری است که ما از وجودشان بی‌خبریم.»

مقابله اینترپل با قاچاق عتیقه‌جات و آثار هنری

مسئولان اینترپل می‌گویند درحال‌حاضر با غارت بی‌سابقهٔ میراث فرهنگی در کشورهای جنگ‌زده روبه‌روایم، و تشخیص این‌که این آثار از راه غیرقانونی به دست موزه و مجموعه‌دار می‌رسد کار آسانی نیست. آنها اپلیکیشنی به نام آی‌.دی.آرت ساخته‌اند که به تشخیص اصالت آثار کمک می‌کند.

کورادو کاتسی،‌ رئيس دایرهٔ آثار هنری اینترپل درباره این اپلیکیشن می‌گوید: «اپلیکیشن آی‌.دی.آرت نشان می‌دهد که آيا شیء مورد نظر در لیست ما ثبت شده یا نه، و اگر این شیء ثبت شده باشد یعنی دزدیده شده است. مهمترین ویژگی این اپلیکیشن دکمهٔ قرمزی است که با فشردنش پیداشدن شئیء را به اینترپل اطلاع می‌دهید. آی‌.دی.آرت ابزار فوق‌العاده‌ای برای افسران پلیس، مأموران گمرک، فروشندگان آثار هنری و حتی افراد عادی به‌شمار می‌رود. اخیرا در اسپانیا و رومانی به این وسیله اشیای هنری مسروقه را شناسایی کرده‌اند.»

نظر فعالان؛ نیاز به جرم‌انگاری و تشدید مجازات

اما همزمان با آن‌که یونسکو و اینترپل مشغول آگاهی‌رسانی به عموم و مجموعه‌داران دربارهٔ اشیای هنری مسروقه‌اند، برای کاهش جرائم در این زمینه دیگر چه می‌توان کرد؟

دبورا لِر، عضو انجمن محافظت از اشیای باستانی در پاسخ این پرسش می‌گوید: «باید ساختار قانونی بین‌المللی در این زمینه تغییر کند. باید این مسئله جرم به‌شمار بیاید و مجازات سفت‌وسختی داشته باشد. این کار درست مانند ورود به خانهٔ شخصی و دزدی از آن است، یعنی کسی وارد یک محوطهٔ تاریخی یا یک موزه می‌شود و اشیای آن را می‌دزد و کسی همین اموال مسروقه را می‌خرد. باید مسئله را این‌طور دید، چون پول چنین معاملاتی غالبا صرف جرم‌ و جنایت سازمان‌یافته می‌شود. پس این‌کار نوعی جنایت علیه بشریت است.»

و درنهایت آن‌که بازار آثار هنری و عتیقه‌جات علی‌رقم همه‌گیری داغ بوده و حراج و مزایده این آثار همه‌جا در جریان است. اما تجارت غیرقانونی این آثار با آن‌که سهم کوچکی از بازار آنها دارد می‌تواند اعتبار موزه‌ها و مجموعه‌داران برجسته را خدشه‌دار کند.