محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

اختلاف برداشت ها از توافق هسته ای در رسانه های داخل ایران

Access to the comments نظرها
نگارش از محمد جواد شفیعی
اختلاف برداشت ها از توافق هسته ای در رسانه های داخل ایران

بر اساس تفاوت هایی که در سخنان باراک اوباما و حسن روحانی بعد از اعلام توافق هسته ای قابل مشاهده است، و یورونیوز فارسی در گزارشی جداگانه آن را بررسی کرده است، در میان طیف های مختلف سیاسی و رسانه هایشان در ایران نیز همین تفاوت ها را می توان مشاهده کرد.

مهمترین بخش اختلاف نظرها در میان جناح های مختلف در ایران درباره تحریم ها و زمانبندی لغو آنهاست. بر این اساس برخی سایت های محافظه کار در ایران از اولین گروههایی بودند که دست به انتشار متن نهایی توافق به زبان انگلیسی و بعد فارسی زدند. این سایت ها با برجسته کردن برخی از بخش های این توافق، بر اختلاف روایت دولت روحانی با متن توافق شده تاکید کرده اند هر چند رویکرد آنها در این مورد یکسان نیست.

کیهان و رجانیوز

روزنامه کیهان و سایت رجا نیوز از جمله گروههای هستند که به اختلاف میان دو روایت از توافق وین پرداخته اند.

روزنامه کیهان در تیتر اصلی روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه خود با عنوان «۱۸۰ درجه اختلاف، دو روایت از یک توافق» به تحلیل رویکرد دولت و تفاوت آن با متن اصلی توافقنامه پرداخته است. کیهان موارد گوناگونی را بعنوان اختلاف در روایت‌ها مطرح کرده و نوشته است: «رفع تحریم‌ها یکباره نبوده و تدریجی است. تحریم‌ها لغو نشده بلکه تعلیق می شوند و لغو تحریم‌ها ۸ سال بعد اتفاق خواهد افتاد. رفع تحریم‌ها به نظر آژانس و حل موضوع ابعاد نظامی احتمالی منوط شده است. برخلاف برخی ادعاها، پرونده هسته‌ای ایران حداقل تا ۱۰ سال دیگر در شورای امنیت باقی خواهد ماند. راه برای بازرسی از مراکز نظامی کشور به نوعی باز گذاشته شده است.»

با این وجود کیهان در پایان تحلیل خود می نویسد: «البته آنچه گفته شد نافی زحمات صادقانه و تلاش شبانه‌روزی تیم مومن و شجاع مذاکره کننده کشورمان نیست و باید به دور از فضاهای احساسی و هیجانی، با معیارهای منطقی و کارشناسی به قضاوت درباره داده ها و ستانده های توافق وین پرداخت.»

حسین شریعتمداری سردبیر کیهان نیز در شماره روز چهارشنبه نوشته است: « تفسیر اوباما از سند وین که باید آن را برداشت و تفسیر دولت آمریکا- چیزی شبیه فکت شیت- تلقی کرد در بسیاری از موارد با آنچه رئیس ‌جمهور محترم کشورمان در گزارش تلویزیونی خود از محتوای توافق وین ارائه کرد، تفاوت‌های جدی دارد.»

وی در پایان تحلیل خود نوشته است: «به یقین اعضاء محترم تیم هسته‌ای کشورمان در جریان تنظیم متن یاد شده نبوده‌اند و گلایه آن است که چرا تهیه و تدوین آن را به کسانی سپرده‌اند که در این زمینه از تخصص لازم برخوردار نیستند.»


رجا نیوز نیز بر اساس همین اختلاف روایت ها از متن اصلی با انتشار متن توافقنامه برخی از نکات آنرا در تیتر اصلی خود منعکس کرده است که شامل این موارد می باشد: « باقی ماندن ۵۰۶۰ سانتریفیوژ از کل صنعت هسته‌ای ایران؛ کاهش هفت تن ذخیره اورانیوم به ۳۰۰ کیلو؛ امکان تحقیق بر ۳۰ سانتریفیوژ IR8 پس از هشت سال، کاهش تحریم اروپا و آمریکا پس از چند ماه، لغو پس از ۸ ماه، ایجاد ساز و کار آژانس در زمینه دسترسی سریع به هر مکان.»

سید یاسر جبرئیل در تحلیلی با عنوان «برجام به زبان ساده؛ سرنوشت تحریم ها چه خواهد شد؟» منتشر شده در رجانیوز، متن توافقنامه را مورد بررسی قرار داده و نوشته است: «در روز پذیرش، اتحادیه اروپا آئین نامه‌ای مبنی بر لغو تحریم‌ها از «روز اجرا» تصویب کرده و رئیس جمهور آمریکا نیز بخشنامه‌ای را مبنی بر «تعلیق» تحریم‌های مشخص شده در برجام (برنامه جامعه اقدام مشترک) از «روز اجرا» ‌صادر خواهد کرد، اما هیچ تحریمی در این مقطع لغو یا تعلیق نخواهد شد. حتی قطعنامه های تحریم شورای امنیت نیز در روز پذیرش (نیمه دوم مهر) لغو نخواهند شد. در صورتی که گزارش آژانس درباره مسائل فیمابین – که حداکثر تا ۲۴ آذر باید آماده شود- ‌مثبت باشد،‌ هر زمان که ایران تعهدات ۱۱ بندی خود را به اتمام رساند و انجام آنها توسط آژانس تائید شد، «روز اجرا» ‌یعنی روز لغو و تعلیق بخشی از تحریم های برجام فرا خواهد رسید.»

تسنیم، خبرگزاری فارس و سایت الف

با این حال سایت تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران و سایت خبرگزاری فارس از توافق استقبال کرده اند.

تسنیم بدون انتقاد به بیانیه و با تحلیلی که تیتر«ثمره ۱۲ سال مقاومت و دیپلماسی هوشمندانه» را بر خود دارد از توافق استقبال کرده و در تحلیل دیگری با عنوان «مهمتر از توافق»، این توافق را «متوازن و قابل قبول در برابر غرب» توصیف کرده است.

خبرگزاری فارس نیز در تیتری از قول رضا سراج، نوشته است: «آمریکا از موضع ژنو و لوزان در جمع بندی مذاکرات عقب نشینی کرد/ دستیابی ایران به زرادخانه قدرت نرم» از این توافق استقبال کرده است.

سایت الف متعلق به احمد توکلی نیز در تحلیلی از جزئیات توافق، از لغو یکباره تحریم ها خبر داده است.

مواضع رسانه های نزدیک به دولت روحانی

روزنامه ها و سایت های نزدیک به دولت، رویکرد تایید آمیزی نسبت به این توافق دارند.

روزنامه اعتماد تیتر بزرگ صفحه اول خود را با عنوان «انقلاب دیپلماسی به تاریخ ۲۳ تیرماه ۱۳۹۴: جهان تغییر کرد» به موضوع توافق اختصاص داده و به بررسی برخی جزئیات توافق پرداخته است. اعتماد می نویسد: «قطعنامه‌های تحريمی ناعادلانه شورای امنيت سازمان ملل متحد، شامل كليه تحريم‌های اقتصادی و مالی تحميل شده عليه كشورمان، به يكباره لغو خواهند شد. همه تاسيسات و مراكز هسته‌ای ايران به كار خود ادامه خواهند داد، هيچ كدام نه برچيده می‌شوند نه تعطيل. زيرساخت هسته‌ای ايران حفظ خواهد شد. هيچ سانتريفيوژی از بين نخواهد رفت و كار تحقيق و توسعه بر روي كليه سانتريفيوژهای كليدی و پيشرفته ايران از جمله IR-٤، IR-٥، IR-٦ و IR-٨ادامه می‌يابد.»

روزنامه قانون نیز با تیتر اصلی «حصر ایران شکست» از توافق استقبال کرده و در بررسی جزئیات می نویسد: «كليه قطعنامه هاى شــوراى امنيت (۱۷۴۷ ،۱۷۳۷ ،۱۶۹۶، ۱۹۲۹ ،۱۸۳۵ ،۱۸۰۳ و ۲۲۲۴) در مرحله اول و در قالب ماده ۴۱ منشور ملل لغو و كليه تحريم هاى مالى و اقتصادى تحميل شده وفق آنها خاتمه می يابد.»

روزنامه ایران، روزنامه دولت نیز با تیتر اصلی «ایران بر قله توافق» سخنان رئیس جمهوری ایران را مورد توجه قرار داده است.

با وجود همه این اختلاف برداشت ها از توافق هسته ای میان ایران و قدرت های جهانی، علی خامنه ای رهبر ایران در پاسخ به نامه حسن روحانی درباره توافق هسته ای از رئیس جمهوری و «تلاش پیگیر و پرطاقت» هیئت مذاکره کنندهی هسته ای تشکر کرده و گفته است: «به سرانجام رسیدن این مذاکرات، گام مهمی است، با این حال لازم است متنی که فراهم آمده با دقت ملاحظه و در مسیر قانونی پیش‌بینی شده قرار گیرد و آنگاه در صورت تصویب، مراقبت از نقض عهدهای محتمل طرف مقابل صورت گرفته و راه آن بسته شود. بخوبی می دانید که برخی از شش دولت طرف مقابل به هیچ رو قابل اعتماد نیستند. از ملت عزیز انتظار دارم که همچنان وحدت و متانت خود را حفظ کنند تا بتوان در فضای آرام و خردمندانه به منافع ملی دست یافت.»