محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

شطرنج غرب و کرملین در زمین سوریه

Access to the comments نظرها
نگارش از Euronews
euronews_icons_loading
شطرنج غرب و کرملین در زمین سوریه

فرستاده سازمان ملل متحد روز دوشنبه برای مذاکره درباره طرح صلح با دولت بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه وارد دمشق شد.

این سفر در حالی صورت گرفت که ایالات متحده آمریکا در حال بررسی پیشنهاد روسیه درمورد مذاکرات مقامات نظامی دو کشور درباره سوریه است.

ایالات متحده آمریکا می گوید حضور نیروهای روس در سوریه تنش و درگیری را افزایش می دهد اما مسکو حمایت نظامی از دولت سوریه برای مقابله با داعش را ضروری می داند.

واشنگتن از مسکو می خواهد تا به یک روند انتقال قدرت در سوریه کمک کند اما روسیه بر لزوم باقی ماندن بشار اسد در قدرت تاکید دارد.

علاوه بر روسیه، جمهوری اسلامی ایران نیز یکی از متحدان سوریه به شمار می رود. به گفته تحلیلگران بدون کمکهای ایران و روسیه، دولت بشار اسد در مدت بیش از ۴ سال گذشته سرنگون شده بود.

بشار اسد در گفت و گو با یک رسانه روس نیز کمکهای نظامی و مالی ایران را عاملی حیاتی برای بقای دولتش عنوان کرده است.

در طول بیش از چهار سال جنگ داخلی سوریه حدود نیمی از جمعیت ۲۲ میلیون نفری این کشور آواره شده اند و دستکم ۲۴۰ هزار نفر نیز جان خود را از دست داده اند.

در این رابطه با حسنی عبیدی، مدیر مرکز مطالعات و تحقیقات ژنو و متخصص مسائل جهان عرب و منطقه مدیترانه گفت و گو کرده ایم.

یورونیوز: بشار اسد روز گذشته با رسانه های روسیه گفتگو کرده و ضمن ورود به بحث بحران مهاجرت در اروپا، به جمله تحریک آمیزی با این مضمون اشاره کرده که «غرب با یک چشم برای پناهجویان اشک می ریزد و با چشم دیگر آنها را هدف سلاح قرار می دهد. آیا واقعا غرب به دام این بحران افتاده است؟

حسنی عبیدی: باید بگوییم غرب در مقابل هجوم بی سابقه مهاجران در بن بست قرار گرفته است. این بحران به نوعی حتی به یک تهدید و یک مسئله عمده سیاسی داخلی تبدیل شده است. بشار اسد با این لفاظی و انداختن توپ به زمین غرب می خواهد بگوید شما بودید که این جنگ را حمایت کردید. در واقع او دارد از اروپا باج خواهی می کند. اما او یک چیز را فراموش کرده و آن این است که موج گسترده مهاجرت و آنطور که گفته می شود بحران مهاجران یا پناهجویان و در نگاهی دیگر آواره شدن مردم سوریه در کشورهای همسایه، قبل از تشکیل گروه موسوم به دولت اسلامی آغاز شد.

یورونیوز: اسد غرب را به ایجاد یا تشکیل دولت اسلامی متهم می کند. اما اگر جنگجویان داعش به صحنه نیامده بودند و دو طرف این معادله تنها موافقان و مخالفان اسد بودند، حکومت سوریه احتمالا از مدتها پیش سقوط کرده بود.

حسنی عبیدی: صحبت در این باره دشوار است. حکومت سوریه رژیمی است که از حمایتهای زیادی سود می برد و اقداماتی انجام داده که جواب داده و اپوزیسیون را به چالش کشیده است. اپوزیسیون ابتدا گروهی بود با اعتراض ها و مخالفت های مسالمت آمیز. آنها از آغاز خواستار رفتن بشار اسد نبودند و تنها اصلاحات را مطالبه می کردند اما این رژیم بود که باعث رادیکالیزه شدن اپوزیسیون شد. آنها در بدو امر شهروندانی لائیک بودند اما زمانی که اسد دید اپوزیسیون بسیار سازماندهی شده است و آنها طرحی اجتماعی برای ساختن سوریه ای متفاوت و تدوین یک قانون اساسی تکثرگرا دارند، بازی را عوض کرد و بحث تروریسم را به میان کشید. دولت اسلامی در واقع از عملکرد رژیم اسد تغذیه شد. این ماشین بشار اسد است که بذر تهدیدی به نام دولت اسلامی را کاشته است زیرا شکست اپوزیسیون میانه رو باعث روآوردن افراد و حمایت احتمالی از اپوزیسیونی به مراتب رادیکال شد. این روند به خصوص با کنار کشیدن برخی ها و نیز ناتوانی جامعه بین الملل تسهیل شد.

یورونیوز: آیا از نظر شما راهی به جز حمایت از رژیم بشار اسد برای پایان دادن به این جنگ چهار ساله وجود دارد؟

حسنی عبیدی: بشار اسد تا کنون در باج خواهی امنیت در قبال حمایت از رژیم موفق بوده است. فکر می کنم نشستهای ژنو۱ و ژنو۲ و تلاش های سازمان ملل متحد نیازمند حمایتهای بیشتری بود. میتوان به فرایند انتقال قدرت سیاسی دست یافت. میتوان با بشار اسد گفتگو کرد البته درباره کنار رفتنش و نه باقی ماندن وی در قدرت. به همین دلیل باید از فرصتهایی نظیر رایزنی با ایران و روسیه در این خصوص استفاده کرد. متاسفانه اپوزیسیون اکنون متشکل از گرایش های مختلف و بدون یک رهبری واحد است. بنابراین بدون اراده و تعهد سیاسی، حل این مناقشه به زمان بسیار زیادی نیاز خواهد داشت.

*یورونیوز: روسیه از مدتها پیش و اینک آشکارا به صورت سیاسی و نظامی از اسد حمایت می کند. فکر می کنید عواقب این جنگ که دامن اروپا را گرفته اینک در جهت مواضع مسکو پیش می رود؟

حسنی عبیدی: کاملا درست است. پوتین با همین ورق بازی می کند. برای او بشار اسد مهره ای بسیار با اهمیت در بازی روابط با آمریکا و اروپا است. در صورتی که این مهره اهمیتش را از دست بدهد و یا مذاکرات با غربی ها بر سر دیگر موضوعات به نتیجه برسد او حاضر است اسد را رها کند. برای همین از سرگیری گفتگوها با پوتین و نیز با مقامات ایرانی و همه کشورهایی که از بشار اسد حمایت می کنند، بسیار مهم است. حمایت آشکار امروز روسیه و نیز ایران نشان می دهد این دو کشور خواهان استفاده از ورقی به نام سوریه هستند. حمایت از بشار اسد نه فقط برای سوریه بلکه برای تامین منافع استراتژیک این دو کشور حائز اهمیت است.