محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

سی و شش سال بی اعتمادی میان تهران و واشنگتن

Access to the comments نظرها
نگارش از Euronews
سی و شش سال بی اعتمادی میان تهران و واشنگتن

۳۶ سال از گروگانگیری دیپلماتهای امریکایی در ایران به دست دانشجویان پیرو خط امام می گذرد. رهبر انقلاب ایران در آن زمان، این اقدام را انقلاب دوم نامید. در جریان این حادثه ۵۲ دیپلمات و شهروند آمریکایی به مدت ۴۴۴ روز در ایران به گروگان گرفته شدند. این حمله منجر به آن شد که تمام روابط دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده آمریکا متوقف شود. خواسته اصلی گروگانگیران استرداد محمد رضا پهلوی، شاه ایران بود.

اشغال سفارت آمریکا توسط انقلابیون را می توان اوج تنش میان دو کشور تا آن زمان دانست. از سال ۱۹۵۳ میلادی که دولت ملی محمد مصدق، نخست وزیر وقت ایران بر اثر کودتا سرنگون شد، بدبینی بخش قابل توجهی از جامعه ایران نسبت به اقدامات ایالات متحده امریکا اغاز شد. سرنگونی دولت مصدق، با مدیریت سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا انجام شد.

سازمان سیا عملیات “تی پی آژاکس” یا عملیات کودتای ۲۸ مرداد را به کمک ارتش ایران و علیه دولت دموکراتیک این کشور به اجرا گذاشت وآمریکایی ها به پادشاه ایران قدرت مطلق دادند. دهها تن از فعالان سیاسی و اعضای ارتش پس از کودتا اعدام شدند.

بی اعتمادی بسیاری از فعالان سیاسی ایران به ایالات متحده امریکا یکی از عوامل مهم وقوع انقلاب ۱۹۷۹ میلادی در این کشور بود. گروههای اسلامگرای طرفدار آیت الله خمینی، ملی گراها، سازمانهای چپ گرای اسلامی مانند مجاهدین خلق و مارکسیستها نفرتشان را از آمریکا به عنوان بزرگترین «دولت امپریالیست جهان» پنهان نمی کردند و سرانجام چند ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دانشجویان تندرو سفارت امریکا را اشغال کرده و آن را لانه جاسوسی نامیدند.

تغییر دولتها در این دو کشور طی سه دهه اخیر سیاست خارجی آنها را نسبت به یکدیگر تغییر نداده است. امروزه با وجود پایان مذاکرات هسته ای و در چهارچوب آن تشکیل جلسات مستقیم میان بالاترین مقامات دیپلماتیک دو کشور، به نظر می رسد عنصر بی اعتمادی همچنان قویتر از صلح و آشتی است. به نظر می رسد با وجود روند عادی سازی روابط اقتصادی و دیپلماتیک میان ایران و اروپا، رهبران محافظه کار ایران همچنان نسبت به ورود واشنگتن به معادلات این کشور مقاومت می کنند. به گفته نیویورک تایمز می توان گفت احتمالا رویای عادی سازی روابط میان ایران و غرب به پایان رسیده است.

شمار قابل توجهی از نویسندگان و خبرنگاران از جمله عیسی سحرخیز، احسان مازندرانی، سامان صفرزایی و آفرین چیت ساز طی روزهای اخیر با اتهام اقدام علیه نظام دستگیر شده اند. کیوان کریمی، فیلم ساز ایرانی که روز دوشنبه به ۶ سال زندان و ۲۲۳ ضربه شلاق محکوم شد به خبرنگار رویترز می گوید: «به اعتقاد من این پیامی به جامعه هنری ایران است که هیچ چیز پس از توافق هسته ای در این کشور تغییر نکرده است.»

آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است حتی اگر ما منطق اسلامی برای مبارزه علیه سلطه طلبان را قبول نکنیم باید از تاریخ درس بگیریم. تجربه کودتای سال ۱۹۵۳ ضرورت بی اعتمادی نسبت به آمریکا را نشان می دهد.

نزدیک به دو ماه پیش نیز نزار زکانایب رئیس اتحادیه جهانی فناوری اطلاعات و دبیرکل سازمان عربی فناوری اطلاعات و ارتباطات در تهران بازداشت شد. او که به دعوت شهیندخت مولاوردی، معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده و برای شرکت در دومین همایش بین المللی نقش آفرینی زنان در توسعه پایدار به تهران سفر کرده بود، روز ۲۷ شهریور (۱۸ سپتامبر) همزمان با پایان این همایش بین المللی ناپدید و درنهایت خبر بازداشتش توسط خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اعلام شد.

روز سه شنبه نیز تنها فروشگاه فست فود با نام مشابه «کی اف سی» آمریکایی در تهران بسته شد. دلیل این کار نیز چنین اعلام شد که ایران بازارهایش را به روی محصولات امریکایی باز نخواهد کرد. در حقیقت پس از پایان مذاکرات هسته ای میان ایران و قدرتهای بین المللی، رهبر جمهوری اسلامی ایران هشدار داد که مقامات ایران اجازه نخواهند داد که محصولات آمریکایی وارد ایران شود.