خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

وزیر امورخارجه کوبا: اقتصاد سوسیالیستی را حفظ می کنیم

euronews_icons_loading
وزیر امورخارجه کوبا: اقتصاد سوسیالیستی را حفظ می کنیم
اندازه متن Aa Aa

گفتگوی اختصاصی

تحریم های بازرگانی علیه دولت کوبا، یکی پس از دیگری برداشته می شود. سفر رسمی رائول کاسترو به فرانسه و گفتگو درباره روابط تازه کوبا و اروپا با کوبا و جهان از جمله نمادهای موجود این واقعیت است.

اوت سال ۲۰۱۵ میلادی نیز تصویر نمادین دیگری ارایه شد؛ پرچم ایالات متحده آمریکا باری دیگر در هاوانا برافراشته شد. هشت ماه پیش از آن، باراک اوباما و رائول کاسترو عادی سازی روابط میان کوبا و آمریکا را اعلام کردند.

انقلاب به طور تدریجی ولی با دو سرعت متفاوت، رو به سوی مرحله ای تازه دارد. برقراری پروازهای روزانه از میامی، پیدایی طبقه متوسط جدید، امکان کسب مجوز برای راه اندازی مشاغل خصوصی یا خرید و فروش خودرو و مسکن حتی اگر اکثر کوبایی ها قادر به پرداخت برایش نباشند، نشانه هایی از این مرحله نوین است.

با این حال نظام سیاسی همچنان به بخش خاصی از نیروهای مسلح وابسته است و حزب کمونیست در جایگاه تنها بازیگر سیاسی باقی است. واقعیت نوین اقتصادی در حال حاضر به نظر نمی رسد به یک توسعه اساسی، در وضعیت آزادی ها و حقوق بشر بیانجامد. برای بیشتر دانستن درباره این دوران مهم در تاریخ کوبا با برونو رودریگز پاریا، وزیر امورخارجه این کشور گفتگو کرده ایم.

*یورونیوز: * از اینکه دعوت ما را برای این گفتگو پذیرفتید، سپاسگزاریم. چرا رئیس جمهور رائول کاسترو، پاریس را برای نخستین سفرش به اتحادیه اروپا برگزید؟. آیا فرانسه امتیازی ویژه خواهد داشت چراکه می خواهد در بدهی های کوبا تجدیدنظر کند؟.

از زمان انقلاب فرانسه، نفوذ ویژه فرانسه در کوبا وجود داشته است. روابطی قوی برقرار است که در دهه های اخیر با توسعه بسیار مثبت روابط دو سویه قابل تائید است. ما رهبری فرانسه در اروپا را تشخیص می دهیم. من احساس می کنم که این دیدار، نشان یک چشم انداز ویژه برای توسعه روابط دوجانبه ما است. این به طور قطع یک ملاقات تاریخی است. شرایط سبب شد تا رئیس جمهور اولاند، ماه ها پیش از هاوانا بازدید کند که گامی قاطعانه بود. حالا رئیس جمهور کاسترو در پاریس این اقدام را جبران می کند.

*یورونیوز: * این دیدار بیشتر درباره مسائل اقتصادی است ولی آیا مساله حقوق بشر در کوبا نیز در دستور کار این گفتکو با مقامات فرانسه بوده است؟.

موضوع این دیدار بسیار متنوع است. ما درباره مسایل سیاسی متعددی تبادل نظر کرده ایم. فرانسه و کوبا در برنامه بین المللی خود همگونی های بسیاری دارند. بنابراین پیوندهای ما گوناگون بوده و تبادلات نیز متنوع است. موضوع حقوق بشر مساله ای اصلی نبود ولی ما درباره اش تبادل نظر کرده ایم و همین طور درباره نگرانی های مهم دیگر در هر دو کشور، این کار انجام شده است.

*یورونیوز: * کشورهای اروپایی کمتر نسبت به تغییرات در کوبا حساس هستند. به عبارتی، بیشتر وضعیت آزادی را مبرم می دانند. آیا آنان فرصت های تجاری را در کوبای نوین از دست می دهند؟.

اتحادیه اروپا و کوبا طی سال ها گفتگویی سیاسی را در بالا ترین سطح داشته اند که موضوعات متنوعی را شامل می شود. به تازگی نیز ما گفتگویی دوجانبه را درباره حقوق بشر بر اساس فرایند آغاز شده از سال ۲۰۱۰ تحت ریاست فرانسه در اتحادیه اروپا آغاز کرده ایم. شرکت های فرانسوی برای سال ها، حضور حداکثری در کوبا داشته اند ولی این نیز درست است که دیگر اعضای اتحادیه اروپا به طور مساوی شرکای سنتی ما در تجارت و سرمایه گذاری هستند یا اینکه بیشترین سهم را در گردشگری کوبا دارند. ما نباید مسایل سیاسی را با روابط سودمند متقابل خود درهم آمیزیم.

*یورونیوز: * باراک اوباما و رائول کاسترو در دسامبر ۲۰۱۴ آغاز عادی سازی روابط کوبا و آمریکا را اعلام کردند. از آن زمان، رفتارهایی نمادین بسیاری صورت گرفته ولی شاید پیشرفت واقعی چندانی صورت نگرفته است. شاید هم توقع ها زیاد بوده است؟

من اینطور فکر نمی کنم. اعلام هفدهم دسامبر شگفت و به طور حتم مهم بود. برای جهانیان غیرمعمول بود که بشنوند رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا پذیرفته که سیاست ۵۰ سال گذشته شکست خورده است. سیاستی که آسیب بشری به مردم ما زد. به واقع، این نشانه آغاز مباحثی بود که منجر به ترمیم روابط دیپلماتیک و بازگشایی سفارت ها در تابستان گذشته شد. من احساس می کنم که پیشرفتی در گفتگو و همکاری بر سر موضوعات مرتبط با منافع مشترک دو طرف صورت گرفته ولی اگرچه برخی تدابیر مثبت صورت گرفته، ولی پیشرفت های بسیار محدودی در روابط برای اصلاح محاصره [اقتصادی]انجام شده است. این، چیزی است که ما پیشرفت ملموسی را درباره اش درک نمی کنیم.

*یورونیوز: * آیا واشینگتن تاریخی مشخص برای پایان تحریم ها به شما داده است؟. آیا این تاریخ پیش از آن است که اوباما کاخ سفید را ترک کند؟.

گفتنش سخت است. محاصره [اقتصادی] موضوع بزرگی است. رفتاری که منجر به اصلاح تحریم ها و به لغو آن شود، دامنه و معنی روند در حال اجرا بین ایالات متحده و کوبا را تعیین می کند. بدیهی است که بدون پایان این محاصره، هیچ عادی سازی در کار نخواهد بود. این امر نیز نیازمند تصمیم کنگره است. با این حال، رئیس جمهوری ایلات متحده آمریکا قدرت اجرایی گسترده خود را حفظ کرده که با عزم خود توانست به طور بسیار چشمگیری تحریم ها را تغییر دهد.

*یورونیوز: * امسال در ایالات متحده آمریکا، سال انتخابات است. آیا جا به جایی پیش رو در واشینگتن می تواند بر این شرایط اثر بگذارید؟. کدام نامزد برای کوبا بهتر است؟.

در یک دموکراسی کاربردی، هر نامزدی که انتخاب شود باید از خواسته رای دهندگان و مالیات دهندگان پیروی کند. هیچکس اختلافی در اینباره ندارد که اکثریت بزرگی در جامعه آمریکا خواهان پایان سیاستی است که ریشه در جنگ سرد دارد. سیاستی که به هیچ نتیجه ای به جز خسارات بشری قابل توجه به تمامی خانواده های کوبایی نداشته است. با این حال، ما باید معترف باشیم که تفاوت هایی بین نامزدهای گوناگون است ولی هر یک از آنان به طور حتم باید با وضعیت بی سابقه و جدید در روابط میان ایالات متحده و کوبا کنار بیاید.

*یورونیوز: * آیا نگران آن نیستید که پایان تحریم ها به «آمریکایی شدن» فرهنگ کوبا بیانجامد که در این صورت، کاملا گذار مورد نظر هاوانا را به مخاطره می اندازد؟

این احتمال وجود ندارد. کوبا مستعمره اسپانیا بوده و سپس به عنوان یک ملت با هویتی قوی ظهور یافته است. فرهنگ کوبا اصالت و استحکام قابل توجهی دارد. کوبایی ها کوبایی هستند. از این رو روابط عادی با ایالات متحده کاملا طبیعی خواهد بود. روابط فرهنگی نیز وجود دارد. روابطی سنتی بین آمریکایی ها و مردم کوبا با وجود نزاع بین دو دولت برقرار بوده است. به وضوح فرهنگ ما از هویت خود محافظت می کند زیرا که بی معنی است پس از تلاشی طولانی و ۵۰ ساله، کوبا با یک اقتصاد تحت کنترل آمریکای چند ملیتی یا هر کشور دیگری پایان یابد.

*یورونیوز: * جبهه بزرگ دیپلماسی دیگر برای کوبا اتحادیه اروپا است. مذاکرات برای یک «توافق همکاری» از سال ۲۰۱۴ آغاز شده است. کوبا تنها کشور در آمریکای لاتین و کارائیب است که با اتحادیه اروپا قردادی دو جانبه امضا نکرده است. این مذاکرات چگونه پیش می رود؟.

با سرعت معمول که طبیعت مذاکرات است؛ خوب پیش می رود. من احساس می کنم پیشرفت هایی صورت گرفته و حس می کنم که درک بهتری در اروپا درباره اینکه روابط اتحادیه اروپا با کوبا چگونه باید باشد به دست آمده است. مرتب می شنوم که مقامات اتحادیه اروپا می گویند مذاکرات در دوره ای کوتاه می تواند تکمیل شود ولی بدیهی است که اتحادیه اروپا، باید با توجه به برخی از سیاست های قدیمی که دیگر هیچ اثری ندارد و از نظر حقوقی نیز آزاردهنده است تصمیمات خود را بگیرد. به نظرم اگر ما بتوانیم به تفاهم درباره برخی موضوع ها دست یابیم، آنگاه سرعت بیشتر می شود. *یورونیوز: * آیا فکر می کنید این تفاهم با اروپا تا پیش از پایان تحریم ها به دست می آید؟. آیا این توافق سبب پایان به اصطلاح «موضع مشترک» خواهد شد؟. («موضع مشترک» سیاست اتحادیه اروپا است که در سال ۱۹۹۶ اتخاذ شد و مربوط به گفتگو با هاوانا برای توسعه آزادی ها و حقوق بشر است.)

اینکه بگوییم چه زمانی محاصره اقتصادی آمریکا علیه کوبا به پایان می رسد دشوار است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد، اتحادیه آفریقا، جامعه آمریکای لاتین و کشورهای حوزه کارائیب و اتحادیه اروپا درخواست کرده اند که محاصره کوبا به سرعت و بدون قید و شرط برداشته شود. تحولات جامعه آمریکا در نهایت سرعت پیشبرد این فرایند را تعیین می کند. در هر حال پیش بینی در این زمینه دشوار است. در واقع امروزه کسی اصطلاح «موضع مشترک» را به یاد ندارد. پیش شرط های ایجاد شده توسط این سیاست به طور واضح امریست مربوط به گذشته زیرا از ۱۹۹۶ تاکنون کوبا توافقنامه هایی را با تقریبا تمام کشورهای اتحادیه اروپا امضا کرده که کاملا برخلاف پیش شرط ها و مقاصد یکطرفه سند قدیمی «موضع مشترک» است که به وضوح عجولانه و با انگیزه های کاملا سیاسی تنظیم شده بود.

یورونیوز: اصلاحات در کوبا از سال ۲۰۱۱ سرعت گرفته اما تنها ۲۱ درصد از ۳۱۳ اقدامات اصلی، اجرا شده و ۷۹ درصد باقیمانده است. چرا اصلاحات اینقدر کند پیش می رود؟. مثلا در سال ۲۰۱۵ کارکنان بخش خصوصی کمتر از سال ۲۰۱۴ بوده اند.

من نمی دانم منبع این اطلاعات کجاست.

یورونیوز: حزب کمونیست کوبا

بله. اما این سند نگفته که ۲۱ درصد سیاست ها اجرا شده اند. این سند می گوید که اهداف پیشنهاد شده برای ۲۱ درصد تصمیمات اقتصادی و اجتماعی تکمیل و به پایان رسیده است. به نظر من این روند بخوبی پیش می رود. مطئمن نیستم که آمار شما در ارتباط با کاهش کارگران و کارکنان غیردولتی دقیق باشد. در واقع ما با رشد قابل توجهی از کارگران و کارکنان در کسب و کارهای کوچک و دیگر حوزه های خارج از اقتصاد دولتی مواجه هستیم.

یورونیوز: مدل الهام بخش کوبا برای ترکیب سرمایه داری با سیستم برنامه ریزی دولتی و یک نظام سیاسی غیر قابل نفوذ چیست؟ آیا مدل مورد نظر شما چین است یا کوبا فرمول خاص خودش را دارد؟.

تجربه های مختلفی در جهان وجود دارد. مدل کوبا مدل اصیلی است. ما از بهترین تجربه ها استفاده می کنیم، دیگر نظام های سوسیالیستی و همچنین فرایندهای توسعه در کشورهای دیگر را مطالعه می کنیم و با استفاده از عناصری از این تجربه ها مدل خودمان را بر اساس تجربیات و اولویت های خودمان می سازیم. درست است که مدل ما برخی عناصر اقتصاد بازار را بکار می گیرد اما اقتصاد سوسیالیستی را حفظ می کنیم.

یورونیوز: به نظر می رسد گفتگو با ایالات متحده و اتحادیه اروپا و اصلاحات داخلی تاثیر تعدیل کننده ای بر موضوع حقوق بشر در کوبا داشته باشد. چرا جنبش های غیر خشونت آمیز شهروندان کوبا شبیه «زنان سفید پوش» مجاز به اعتراض آزادانه نیستند؟

واقعیت این است که ما در حال توسعه یک اقتصاد سوسیالیستی هستیم اما این کار به این معنی نیست که روش ما برای منافع اقتصادی مشترک، توسعه مشارکت اقتصادی و سرمایه گذاری مشترک، محدودیت ایجاد می کند.
درباره مدل سیاسی کوبا و حقوق بشر قبول دارم که ما برداشت های مختلفی داریم. اما درباره گروهی که شما نام بردید من قبول ندارم که آن ها نمی توانند اعتراض مسالمت آمیز داشته باشند، در واقع آن ها اغلب این کار را انجام می دهند. باید اضافه کنم که ما ممکن است چشم انداز های متفاوتی درباره حقوق بشر داشته باشیم. برای من حقوق بشر امری جهانی و غیر قابل تفکیک است. حقوق بشر بشدت سیاسی شده و از استاندارهای دوگانه رنج می برد. متاسفانه این مسائل اغلب در بحث های مربوط به حقوق بشر در سراسر جهان دیده می شود و برخی رسانه ها نیز دیدگاه جانبدارانه در این زمینه دارند. برای من، مثلا حق اشتغال، جزو بنیادی حقوق بشر است. چه باید گفت وقتی نیمی از جوانان اسپانیا دسترسی به شغل ندارند؟. برای من اشتغال جزو بنیادی حقوق بشر است. من همچنین به حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فکر می کنم که صرفا توسط اقتصاد آزاد تامین نمی شود و دولت در این زمینه مسئولیت مستقیم دارد. این حقوق از حقوق بشر قابل تفکیک نیستند و نمی توان آن ها را از حقوق سیاسی و آزادی های مدنی جدا کرد. ما قبلا هم گفته ایم که دموکراسی آمریکایی با تحریم و محاصره کردن و اراده واقعی رای دهندگان مرتبط است. در هر حال، مدل های سیاسی مختلفی وجود دارد و من با مدل دموکراسی کوبایی بسیار احساس راحتی و رضایت می کنم.

یورونیوز: دولت شما همواره وجود زندانیان سیاسی را انکار کرده است اما سازمان های غیر دولتی بین المللی، از جمله برخی سازمان ها که در کوبا تحمل می شوند، از وجود زندانیان عقیدتی در کوبا خبر داده و آن را محکوم کرده اند. آن ها همچنین گفته اند که ارعاب و سرکوب مخالفان در کوبا متوقف نشده است. پاسخ شما به این اتهامات چیست؟.

من این ادعا را رد می کنم. اول از همه ما باید درباره تعریف زندانی سیاسی توافق کنیم. اگر شما معتقدید شخصی که از دولت های خارجی پول می گیرد تا دست به برخی اقدامات سیاسی بزند یک زندانی سیاسی است، پس دیدگاه مان متفاوت است. در فرانسه و یا ایالات متحده این افراد را «مامور اغتشاش» می نامند. ما کاملا آگاهیم که برخی از این گروه ها که در کوبا تحمل هم می شوند کمک های مالی از کشورهای اروپایی یا ایالات متحده آمریکا دریافت می کنند. نقض بسیار جدی حقوق بشر در قلمرو اشغال شده گوانتامو در حال رخ دادن است که شما به آن توجه نمی کنید. افرادی در گوانتانامو برای بیش از یک دهه در یک برزخ قانونی زندانی هستند و توسط دادگاه نظامی محکوم شده اند بدون آنکه حق هیچ گونه دفاعی داشته باشند. وقتی این افراد دست به اعتصاب غذا می زنند، بزور آن ها را تغذیه می کنند. آن ها تحت شرایطی اند که به عنوان شکنجه سیستماتیک شناخته شده است. مشخص شده است که برخی کشورها به انحاء مختلف دست به آدم ربایی می زنند و زندان های مخفی و غیرقانونی دارند که افراد را قبل از انتقال به گوانتانامو در آنجا نگهداری می کنند. من نمی توانم هیچ کشوری را شناسایی کنم که مسئله حقوق بشر را کاملا رعایت کند. نمی دانم حقوق بشر در اروپا به چه وضعی در می آمد اگر شما از شرایطی مشابه کوبا رنج می بردید که در محاصره اقتصادی، تجاری و مالی است. یا اگر ابرقدرتی مانند آمریکا تلاش می کرد به زور دست به تغییر رژیم کشوری در اروپا بزند مانند تلاشی که در کوبا کرد. این ها شرایطی است که کشور من برای پنج دهه در آن زندگی کرده است.

یورونیوز: آخرین سوالم درباره فیدل کاسترو رئیس جمهوری سابق کوباست. او یک دهه است که بازنشسته شده و خیلی کم در میان عموم ظاهر می شود. آیا او هنوز برای کوبا الهام بخش است؟

او حقیقتا الهام بخش کوبا و یک مرجع اخلاقی است. او در میان میلیون ها رهبر سیاسی و اخلاقی جهان، یگانه است. مردم ما عمیقا او را دوست دارند. او زندگی بسیار فعالی دارد و من شخصا می دانم که درگیر مطالعه درباره برخی مشکلات دشوار زمانه ما از جمله تولید غذا در جهان با وجود انفجار جمعیت جهانی است. او همچنین به شدت نگران تغییرات اقلیمی و خلع سلاح هسته است. من افتخار این را دارم که از فعالیت های او و همچنین از نگرانی ها و علایق او به سیاست خارجی کوبا آگاه باشم و از توصیه های گاه به گاه او استفاده کنم.

یورونیوز: وقت ما به پایان رسیده است. امکان این نبود که درباره تمام مسائل صحبت کنیم اما من سعی کردم که مسائل اصلی را با شما در میان بگذارم. آقای برونو رودریگز پاریا از شرکت شما در این گفتگو سپاسگزارم.

من هم از شما برای این گفتگو تشکر می کنم.