خبر فوری
محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

گفتگو با کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل درباره بحران پناهجویان و جنگ سوریه

Access to the comments نظرها
نگارش از Euronews
euronews_icons_loading
گفتگو با کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل درباره بحران پناهجویان و جنگ سوریه
اندازه متن Aa Aa

زید رعدالحسین، کمیسرعالی حقوق بشر در سازمان ملل در این دوران متلاطم مسئولیتی سنگین بر عهده دارد. در میانه بحران پناهجویان و پنج سال پس از آغاز جنگ در سوریه و در حالی که اشکال جدید جنگ، دموکراسی های غربی را به آستانه تحملشان رسانده است او چگونه می خواهد از حقوق بشر دفاع کند؟ اودری تیلو، خبرنگار یورونیوز با وی گفتگویی انجام داده است.

این واقعیت که جنگ در سوریه پس از گذشت پنج سال تمام نشده، نشان می دهد که شورای امنیت سازمان ملل موفق نبوده است

یورونیوز: با سوالی درباره پیمان ترکیه و اروپا شروع کنیم. یونان شروع کرده به بیرون راندن پناهنجویان و بازگرداندن شان به ترکیه. قرار است اینکار در سطح گسترده انجام شود. شما از منتقدان این کار هستید. چرا؟

زید رعدالحسین: «نگران چهار نکته هستیم: اول تبدیل شدن مراکز رسیدگی به وضعیت پناهجویان به محل بازداشت آنها وضعی که الان در جزیره لزبوس می بینیم، نگران شرایط نگهداری پناهجویان نیز هستیم و این که آیا ترکیه را می توان به عنوان کشور امن ثالث پذیرفت و بالاخره به نظر می رسد بین امید به این که همه پناهجویان به کشورشان باز گردند و رسیدگی فردی به وضعیت هر پناهجو تناقضی ذاتی وجود دارد.»


درباره زید رعد الحسین

  • زید رعدالحسین از اول سپتامبر سال ۲۰۱۴ میلادی کمیسر عالی حقوق بشر در سازمان ملل است.
  • وی پیش از این نماینده دائم اردن در سازمان ملل متحد بود.
  • زید رعدالحسین به خوبی با حقوق بین المللی کیفری، حقوق بین الملل، نیروهای حافظ صلح و عملیات های ملل متحد برای احیای صلح در مناطق بحرانی آشنایی دارد.
  • وی در ایجاد دیوان کیفری بین المللی نقش مهمی داشته است. وی همچنین در مبارزه با سوء استفاده جنسی در عملیاتهای نیروهای حافظ صلح سازمان ملل، بسیار فعال است.

یورونیوز: همسایگان سوریه فشار زیادی راتحمل کرده اند. نزدیک به پنج میلیون نفر از این کشورگریخته اند و بیشتر آنها هم در ترکیه، لبنان و در اردن کشور شما زندگی می کنند. حدود دو ماه پیش ملک عبدالله پادشاه اردن گفت: “دیر یا زود این سد شکسته خواهد فرو خواهد پاشید.” منظورش چه بود؟

زید رعد الحسین: «به بدهی های این کشورها که نگاه کنیم، می بینیم که نسبت بدهی به تولید ناخاص داخلی در حال افزایش است به خاطر مسئولیتی که به این کشورهای همسایه محول شده، بویژه به لبنان و اردن. به نظرم این احساس وجود دارد که این خیلی ناعادلانه است. پنج سال است که این درگیری ها وجود دارد و مسئولیت پایان دادن به این وضعیت بر عهده شورای امنیت سازمان ملل است. پنج عضو دائم این سازمان وظیفه ویژه ای دارند. سازوکاری که پس از جنگ جهانی دوم برای جلوگیری از این درگیری ها برقرار شد در مورد سوریه موفق نبوده است و باعث صدور داعش از سوریه به عراق و بوجود آوردن این سیل پناهجویان شده است.»

یورونیوز: شما می گویید دلیل اینها این است که شورای امنیت سازمان ملل قادر نیست در مورد وضعیت کنونی سوریه به توافق برسد؟

زید رعد الحسین: «وظیفه شورای امنیت سازمان ملل این است که به درگیری های که ممکن است خیلی خطرناک شود و می تواند بازیگران زیادی را وارد صحنه کند، شبیه آنچه در سوریه رخ می دهد، خاتمه دهد. این واقعیت که جنگ در سوریه پس از گذشت پنج سال تمام نشده، نشان می دهد که شورای امنیت سازمان ملل موفق نبوده است.»

یورونیوز: شما اولین مسلمان در مقام کمیسر عالی حقوق بشر در سازمان ملل هستید. در اروپا به دلیل حملات تروریستی به نام الله صورت می گیرد و بدبینی و تضاد نسبت به جامعه مسلمانان روزبروز بیشتر می شود. و با این که من می دانم و شما می دانید که این خونریزی ها هیچ ربطی به دین ندارد، سوءظن مردم غرب نسبت به مسلمان بیشتر می شود. با توجه به این موضوع چه پیامی برای مسلمانان اروپا دارید؟

زید رعد الحسین: «فکر می کنم که بررسی این تحولات نشان خواهد داد که تعداد مسلمانانی که قربانی خشونت این گروه های تکفیری شده اند خیلی بیشتر از غیرمسلمانان است به جز شاید برخی گروه ها در عراق. اما تکفیری ها هر کسی را که ایدئولوژی آنها را نپذیرد مرتد و مهدورالدم می دانند و دنیای اسلام قبل از اروپا با این وضعیت مواجه شده است. روشن است که در بافت اسلام باید تلاش بیشتری صورت بگیرد اما در اروپا همه را با یک چوب راندن نتایج خیلی بدی خواهد داشت و در تاریخ اروپا نمونه های زیادی برای این نکته یافت می شود که لازم نیست به آنها اشاره کنم.»

یورونیوز: مبارزه علیه بی کیفری یکی از چالشهای بزرگ است و شما در سال ۲۰۰۲ میلادی از خلق دادگاه بین المللی کیفری بسیار طرفداری می کردید. از آن زمان ۱۴ سال گذشته است و اگر اشتباه نکنم این دادگاه فقط سه نفر را محکوم کرده است و تمام این دادرسی ها و محکومیت ها محدود به یک قاره بوده است یعنی آفریقا. چرا؟

زید رعد الحسین: «شما باید درک کنید که دادگاه چطور کار می کند. دادگاه بر اساس اختیارات قضایی کار می کند که تنها در صورتی محقق می شود که کشور مورد بحث به دادگاه بپیوندد یا شورای امنیت پرونده را به دادگاه ارجاع دهد.»

یورونیوز: به این ترتیب محدودیت اختیارات دادگاه به این دلیل است که بسیاری از کشورها آن را به رسمیت نمی شناسند؟

زید رعد الحسین: «بله با این که شورای امنیت حاضر نمی شود مورد خاصی را به دادگاه ارجاع دهد، و به این دلیل اختیار قضایی ندارید. وقتی این قانون را همه پذیرفتند فکر می کردیم دنیا یک شبه عوض خواهد شد. فکر می کردیم با چنین گام بلندی برای پایان دادن به مصونیت افراد، همه چیز تغییر خواهد کرد. الان که به گذشته نگاه می کنیم متوجه می شویم که زمان زیادی لازم است که رهبران سیاسی درک کنند نمی توانند از قدرت خود بی مهار استفاده کنند، نحوه انجام عملیات نظامی محدودیت وجود دارد، و کمیساریای حقوق بشر یا ادارات دیگر سازمان ملل مایل نیست برای رسیدن به پیمان صلح به افراد مصونیت قضایی بدهد.»

یورونیوز: بگذارید سؤال مشخصی را مطرح کنم. سوریه دیوان بین المللی کیفری را به رسمیت نمی شناسد. آیا امکان دارد روزی این دیوان بشار اسد را محاکمه کند؟

زید رعد الحسین: «امکانش هست و فکر می کنم چنین هم خواهد شد. هیچ وقت نمی شود گفت که مرتکبین جرم از چنگ عدالت فرار خواهند کرد چون در چند مورد دیده ایم.»

یورونیوز: چگونه؟

زید رعد الحسین: «مشغول گردآوری شواهد هستیم و نهادهای بیشتری به جمع آوری شواهد مشغول شده اند و به موقع خواهیم توانست مدارک را به دادگاه ارائه کنیم و کسی را متهم به ارتکاب این جرائم هست محاکمه کنیم.»

یورونیوز: طی چند سال گذشته چندین مورد سوءاستفاده جنسی چهره نیروهای حافظ صلح سازمان ملل را خدشه دار کرده است اخیراً بیش از یک صد مورد در جمهوری افریقای مرکزی گزارش شده است. مقررات در این باره می گوید هر سربازی که مرتکب چنین اعمالی شود و تمام واحد او به کشورش بازگردانده خواهد شد و هیچ پیش بینی برای دادرسی در دادگاه نشده است. آیا همین کافی است؟

زید رعد الحسین: «ممنونم که این پرسش را مطرح کردید. این که قربانیان خشونت و مردم آسیب پذیر باید به آنها اعتماد کنند، به کسانی که باید حافظ صلح باشند، متهم به چنین رفتارهای وحشتناکی شوند مطلقا چندش آور است. واجب است که دولت کشوری که این افراد را فرستاده است آنها را مجازات کند. تنها کاری که از سازمان ملل بر می آید انفصال آنها از خدمت و باز پس فرستادن آنها به کشورشان است.»

یورونیوز: بنابراین اگر این کشورها نخواهند در این زمینه کاری انجام دهند از شما کاری بر نمی آید.

زید رعد الحسین: «می توانیم بر کشور مربوطه فشار وارد کنیم. می توانیم بگوییم از کشور شما دیگر حافظ صلح نخواهیم پذیرفت. اما در نهایت آنها هستند که باید بفهمند مسئولیت با آنهاست.»