محتوای این برنامه در حوزه جغرافیایی شما در دسترس نیست

افتتاح پایانه نفتی تکمیل نشده جاسک توسط روحانی؛ دور زدن تحریم‌ها یا تنگه هرمز؟

Access to the comments نظرها
نگارش از یورونیوز فارسی
نقشه خط لوله انتقال نفت خام گوره-جاسک
نقشه خط لوله انتقال نفت خام گوره-جاسک   -   کپی رایت  پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری ایران

خط لوله انتقال نفت خام از گوره به جاسک و پایانه صادراتی منطقه مکران در شرایطی روز پنجشنبه توسط حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران افتتاح شد که مطابق اعلام وزارت نفت این کشور ۱۸ درصد از عملیات اجرایی این طرح باقیمانده و در سال آینده خورشیدی تکمیل خواهد شد.

طرح انتقال نفت خام گوره به جاسک با اعتبار ۲ میلیارد دلاری با هدف ایجاد ظرفیت انتقال روزانه یک میلیون بشکه نفت خام و ذخیره‌سازی و صادرات آن از طریق پایانه جدید جاسک از سال ۱۳۹۷ کلید خورد و عملیات لوله‌گذاری آن نیز به طور رسمی از تیرماه ۱۳۹۹ آغاز شد.

ایده اجرای این طرح نخستین بار در سال­‌های اولیه دهه ۱۳۶۰ و شدت گرفتن جنگ میان ایران و عراق مطرح شد. بمباران اسکله تی (T) در خارک که در سال ۱۳۶۴ توسط نیروی هوایی عراق انجام شد موجب قطع موقت صادرات نفت ایران شد. این اتفاق موجب شد تا خروج از شرایط وابستگی به تنها پایانه نفتی ایران در خارک در دستور کار حکومت ایران قرار گیرد.

بر همین اساس، ساخت خط لوله انتقال نفت به نام «محرم» آغاز شد ولی با پایان جنگ ایران و عراق ادامه عملیات اجرایی آن متوقف شد. تا این که ایده تکمیل آن در سال ۱۳۹۲ و با تشدید تحریم‌های نفتی غرب علیه جمهوری اسلامی با دیگر مطرح شد و تامین اعتبار و اجرای آن پس از خروج آمریکا از برجام، بازگشت تحریم‌های نفتی ایران و افزایش تنش میان این کشور و ایالات متحده در خلیج فارس و تنگه هرمز تسریع گردید.

اما این طرح روز پنچشنبه در حالی که پیشرفت عملیات اجرایی آن با صرف ۱.۲ میلیارد دلار به ۸۲ درصد رسیده و فعلا به جای ۱ میلیون بشکه، ظرفیت صادرات روزانه ۳۰۰ هزار بشکه نفت از پایانه جاسک فراهم شده، در روزهای پایانی دوره دوم ریاست جمهوری حسن روحانی افتتاح شد. با این حال وزارت نفت ایران اعلام کرده که این طرح در ابتدای سال ۱۴۰۱ خورشیدی تکمیل و به بهره‌برداری کامل خواهد رسید.

وزارت نفت همچنین خاطرنشان کرده که افتتاح این طرح افزون بر متنوع کردن پایانه‌های صادرات نفت ایران، موجب کوتاه‌تر شدن مسیر انتقال نفت با اتکا به خط لوله هزار کیلومتری گوره-جاسک خواهد شد چنان که مطابق برآورد این وزارتخانه، هزینه انتقال نفت به جاسک از ۶۰ سنت با نفتکش به حدود ۴۰ سنت با خط لوله کاهش خواهد یافت.

به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

در حالی که بیشتر رسانه‌های ایران، افتتاح خط لوله و ایجاد امکان بارگیری نفت از سواحل مکران در دریای عمان را موفقیتی در جهت دور زدن تحریم‌های نفتی آمریکا و صادرات آزادانه نفت ارزیابی کرده‌اند، خبرگزاری‌های بین‌المللی این پروژه را تلاش ایران برای دور زدن تنگه هرمز ارزیابی کرده‌اند؛ باریکه‌ای استراتژیک که محل عبور حدود ۳۰ درصد محموله‌های نفتی صادراتی جهان است.

ایران در سال‌های اخیر بارها جهان را تهدید کرده که در واکنش به توقف صادرات نفت خود، اقدام به بستن تنگه هرمز خواهد کرد. بنابراین مشخص نیست که اجرای طرح دور زدن تنگه هرمز به دلیل ناامیدی این کشور از بستن تنگه هرمز به منظور فشار بر آمریکا برای کاستن از فشار تحریم نفتی رخ داده و یا تدارکی است برای عملی کردن کم ریسک‌تر این تهدید.